KUALA LUMPUR (15 MEI 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) telah menganjurkan Forum Hak Orang Asal Sabah dan Sarawak pada 6 Mei 2026 di Kota Kinabalu, Sabah, dengan sokongan daripada Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Hak Asasi Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (OHCHR).

Bertemakan “Memperkasa Hak Masyarakat Orang Asal, Memperkukuh Komuniti, dan Membentuk Amalan Perniagaan Berasaskan Hak Asasi Manusia”, forum tersebut telah menghimpunkan kira-kira 200 peserta secara fizikal dan dalam talian dari Sabah, Sarawak dan Semenanjung Malaysia. Peserta terdiri daripada wakil agensi kerajaan, pemimpin dan komuniti Orang Asal, pertubuhan masyarakat sivil, ahli akademik, belia dan wanita Orang Asal, serta wakil sektor perniagaan dan syarikat berkaitan kerajaan (GLC).

Forum tersebut telah dirasmikan oleh Pengerusi SUHAKAM, Dato’ Seri Mohd Hishamudin Yunus, dalam ucapannya, beliau menekankan kepentingan pengiktirafan dan perlindungan hak Orang Asal, di samping memastikan pembangunan negara dilaksanakan secara inklusif, saksama dan berteraskan hak asasi manusia. Turut hadir ialah Yang Berhormat Datuk Dr. Maijol Mahap, Pembantu Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Sabah.

Sebagai kesinambungan kepada Inkuiri Nasional SUHAKAM mengenai Hak Tanah Orang Asal yang dijalankan antara tahun 2010 hingga 2012, forum ini menjadi platform penting dalam memperkukuh suara, penyertaan dan hak Orang Asal dalam agenda pembangunan negara. Perbincangan memfokuskan kepada hak tanah adat, pemeliharaan budaya dan identiti, serta kesejahteraan keseluruhan komuniti Orang Asal. Forum ini turut menegaskan bahawa pertumbuhan ekonomi dan pembangunan negara perlu dilaksanakan secara inklusif, adil dan berlandaskan prinsip hak asasi manusia. Prinsip Persetujuan Awal, Bebas dan Dimaklumkan (Free, Prior and Informed Consent - FPIC), sebagaimana termaktub dalam Deklarasi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Hak Orang Asal (UNDRIP) telah ditekankan sebagai perlindungan asas bagi memastikan hak dan kepentingan Orang Asal dihormati dalam semua inisiatif pembangunan.

Sesi plenari pertama memberi tumpuan kepada usaha memperkukuh penyertaan Orang Asal dalam pembangunan mampan dan diterajui komuniti, termasuk cabaran dalam memastikan penglibatan yang benar-benar bermakna dalam proses membuat keputusan. Sesi plenari kedua meneliti budaya, bahasa dan identiti Orang Asal dalam konteks negara bangsa moden, dengan menekankan kepentingan memelihara warisan budaya sebagai sebahagian penting daripada identiti dan kelangsungan komuniti. Sementara itu, sesi plenari ketiga menekankan kepentingan kerjasama pelbagai pihak berkepentingan dalam memajukan hak Orang Asal secara kolektif, khususnya melalui peranan institusi kerajaan, masyarakat sivil dan sektor berkaitan.

Forum turut menekankan tanggungjawab bersama semua pihak berkepentingan dalam mempromosikan amalan perniagaan yang mampan dan bertanggungjawab selaras dengan Pelan Tindakan Kebangsaan Malaysia Mengenai Perniagaan dan Hak Asasi Manusia (NAPBHR) 2025–2030. Penekanan ini juga turut disampaikan melalui rakaman klip ucapan ringkas oleh Timbalan Ketua Pengarah (Dasar & Pembangunan), Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang(BHEUU), Jabatan Perdana Menteri, Dato Dr. Punitha Silivarajoo.

Ucapan penutup telah disampaikan oleh Naib Pengerusi SUHAKAM, Datuk Mariati Robert, yang menegaskan bahawa forum ini mencerminkan komitmen berterusan SUHAKAM sebagai institusi hak asasi manusia kebangsaan yang berpandukan Prinsip-prinsip Paris, iaitu piawaian antarabangsa yang menekankan peranan institusi hak asasi manusia kebangsaan dalam mempromosi, melindungi dan memperjuangkan hak asasi manusia secara bebas, telus dan berkesan.

SUHAKAM berharap forum ini dapat menjadi pemangkin kepada kerjasama strategik yang lebih kukuh antara semua pihak berkepentingan dalam merealisasikan aspirasi forum iaitu “Memperkasa Hak Masyarakat Orang Asal, Memperkukuh Komuniti, dan Membentuk Amalan Perniagaan Berasaskan Hak Asasi Manusia”.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
15 Mei 2026

KUALA LUMPUR (13 MAY 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyeru seluruh rakyat Malaysia agar terus menjunjung nilai saling menghormati, maruah, dan nilai keterangkuman dalam memelihara perpaduan nasional serta keharmonian sosial. Kepelbagaian kaum yang dimiliki Malaysia sejak sekian lama menjadi asas kekuatan negara. Masyarakat kita yang berbilang kaum dan agama mencerminkan prinsip-prinsip yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan, termasuk jaminan kesaksamaan dan larangan diskriminasi di bawah Perkara 8 tanpa mengira agama, kaum, keturunan, atau latar belakang, serta perlindungan terhadap kebebasan bersuara dan maruah setiap insan. Namun begitu, sejak kebelakangan ini, naratif awam semakin dicemari dengan permusuhan berasaskan kaum, retorik berunsur hasutan, dan naratif yang memecah belah masyarakat, khususnya di media sosial dan dalam ruang lingkup politik.

Dalam kita memperingati peristiwa tragis 13 Mei 1969, SUHAKAM menegaskan bahawa pengajaran daripada sejarah seharusnya membimbing negara ke arah kefahaman dan perpaduan yang lebih kukuh, bukannya ketakutan, perpecahan, atau manipulasi politik. Peristiwa ini tidak seharusnya digunakan untuk membenarkan sikap tidak bertoleransi, menutup ruang perbincangan yang sah, atau menyemarakkan kebencian kaum.

Kebebasan bersuara merupakan hak asasi yang dijamin di bawah Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan serta diiktiraf dalam piawaian hak asasi manusia antarabangsa. Namun, hak ini turut datang bersama tanggungjawab. Sebarang bentuk ucapan atau ekspresi yang menghasut diskriminasi, permusuhan, atau keganasan terhadap individu atau kumpulan berdasarkan kaum, agama, etnik, atau ciri-ciri lain yang dilindungi akan menjejaskan keharmonian sosial dan mengancam nilai demokrasi.

SUHAKAM menekankan bahawa usaha menangani ucapan kebencian dan perkauman harus berteraskan prinsip hak asasi manusia, termasuk aspek perundangan, keperluan, kesepadanan, dan akauntabiliti. Dalam mengambil tindakan undang-undang, pihak berkuasa perlu membezakan secara jelas antara kritikan yang sah, perbahasan awam, dan advokasi di satu pihak, dengan hasutan sebenar kepada keganasan atau diskriminasi di pihak yang lain.

SUHAKAM menegaskan bahawa wakil rakyat dan pemimpin politik turut memikul tanggungjawab yang lebih besar untuk menunjukkan teladan yang baik. Sebagai pemimpin yang diberikan kepercayaan oleh rakyat, Ahli-ahli Parlimen seharusnya memupuk penglibatan yang berhemah, menolak provokasi berasaskan kaum atau agama, serta mengelakkan kenyataan yang boleh menyemai rasa tidak percaya dan perpecahan dalam masyarakat. Perbezaan politik tidak seharusnya mengorbankan perpaduan nasional atau maruah insan. Institusi awam, parti politik, pertubuhan masyarakat sivil, pengamal media, pendidik, dan pemimpin masyarakat turut memikul tanggungjawab bersama untuk mewujudkan persekitaran yang menggalakkan dialog yang konstruktif, empati, dan persefahaman antara komuniti. Perpaduan nasional tidak boleh dicapai hanya melalui slogan atau langkah penguatkuasaan semata-mata, tetapi memerlukan komitmen berterusan terhadap keadilan, kesaksamaan, dan penghormatan terhadap kepelbagaian.

SUHAKAM menggesa Kerajaan untuk memperkukuh pendidikan hak asasi manusia, inisiatif dialog antara budaya, serta program kesedaran awam yang bertujuan membanteras perkauman, xenophobia dan prejudis dalam apa jua bentuk. Pembinaan sebuah masyarakat yang inklusif memerlukan usaha jangka panjang bagi menangani maklumat palsu, stereotaip, dan naratif berasaskan kebencian sebelum ia berkembang menjadi diskriminasi atau keganasan. Perpaduan nasional harus dibina atas pengiktirafan bahawa setiap individu, tanpa mengira kaum, agama, etnik, atau latar belakang, berhak mendapat maruah, perlindungan, dan penghormatan yang sama rata.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
13 Mei 2026

KUALA LUMPUR (27 APRIL 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM), selaku Pengerusi Forum Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan Asia Tenggara (SEANF), telah berjaya menganjurkan Mesyuarat Pertama Kumpulan Kerja Teknikal (TWG) SEANF serta dua acara sampingan dari 21 hingga 23 April 2026 di Kuala Lumpur, Malaysia dengan penyertaan secara fizikal dan dalam talian.

Mesyuarat Pertama TWG ini telah menghimpunkan anggota-anggota SEANF iaitu SUHAKAM, Commission on Human Rights of the Philippines (CHRP), National Human Rights Commission of Thailand (NHRCT), Provedor de Direitos Humanos e Justiça (PDHJ) Timor-Leste, Komisi Nasional Hak Asasi Manusia (Komnas HAM) dan Myanmar National Human Rights Commission (MNHRC). Sesi yang dijalankan selama tiga hari ini turut menyaksikan penyertaan bermakna daripada organisasi masyarakat sivil (CSO), pakar serantau serta pelbagai pihak berkepentingan.

Pesuruhjaya SUHAKAM, Tuan Abdul Kadir Jailani bin Ismail dalam ucapan alu-aluannya menegaskan akan kepentingan untuk SEANF bergerak melangkaui perbincangan kepada tindakan yang lebih terancang dan tegas, khususnya dalam melindungi pembela hak asasi manusia, memajukan hak asasi manusia dalam konteks perniagaan dan perubahan iklim, serta memperkukuh solidariti serantau dalam menghadapi cabaran yang semakin meningkat.

Sepanjang Mesyuarat Pertama TWG ini, anggota SEANF bertukar maklumat terkini mengenai perkembangan, inisiatif dan cabaran utama sejak Persidangan Tahunan SEANF Ke-22. Perbincangan memfokuskan kepada pelaksanaan berterusan Pelan Strategik SEANF 2022–2026, dengan penekanan terhadap empat keutamaan strategik iaitu memastikan hak asasi manusia kekal menjadi teras dalam persekitaran pasca pandemik, memajukan agenda perniagaan dan hak asasi manusia, mencegah penyeksaan atau hukuman lain yang kejam, serta memperkukuh SEANF sebagai rangkaian serantau yang berwibawa, bebas dan berkesan. Pematuhan terhadap Prinsip-prinsip Paris turut ditekankan sepanjang mesyuarat bagi menggariskan komitmen berterusan anggota SEANF terhadap kebebasan, kredibiliti dan keberkesanan dalam memajukan serta melindungi hak asasi manusia.

Sejajar dengan peranan kepimpinannya di bawah Keutamaan Strategik 4(a), SUHAKAM berkongsi perkembangan berkaitan semakan kerangka institusi SEANF, termasuk cadangan pindaan terhadap Peraturan Tatacara SEANF bagi memperjelaskan definisi institusi hak asasi manusia kebangsaan (NHRI) dan memperkenalkan mekanisme keputusan majoriti dua pertiga sekiranya konsensus tidak dapat dicapai. Mesyuarat Pertama TWG ini turut membincangkan pelbagai isu baharu dan rentas sektor, termasuk hak warga emas, mekanisme antara NHRI, serta impak hak asasi manusia akibat konflik bersenjata dan krisis tenaga berkaitan di rantau ini. Perbincangan tersebut menekankan kepentingan tindak balas serantau yang lebih selaras dan kerjasama yang lebih kukuh dalam kalangan ahli SEANF.

Satu sesi khas bersama organisasi masyarakat sivil (CSO), termasuk Asian NGO Network on National Human Rights Institutions (ANNI) dan Suara Rakyat Malaysia (SUARAM) menjadi satu platform penting untuk dialog mengenai peranan NHRI dalam memajukan hak alam sekitar dan menyokong pembela hak asasi manusia (HRD). Para peserta turut meneliti Laporan ANNI 2025 serta meneroka peluang advokasi bersama termasuk usaha pembangunan kapasiti.

Dua acara sampingan turut memberi nilai tambah kepada Mesyuarat Pertama TWG ini di mana sesi ‘Defending the Defenders’ menekankan peranan penting NHRI dalam melindungi HRD, termasuk pembela hak asasi manusia kanak-kanak, serta menangani cabaran seperti intimidasi dan Strategic Lawsuits Against Public Participation (SLAPP). Sementara itu, Forum on Human Rights, Business and Climate Justice 2026 yang dianjurkan pada 23 April 2026 turut meneliti kaitan antara hak alam sekitar, akauntabiliti korporat dan keadilan iklim serta menekankan keperluan kepada kerangka tadbir urus yang lebih kukuh dan pendekatan berasaskan hak yang inklusif.

Mesyuarat Pertama TWG diakhiri dengan ucapan penutup oleh Pengerusi SUHAKAM, Dato’ Seri Mohd Hishamudin Yunus, yang menegaskan semula komitmen bersama SEANF untuk meneruskan momentum mesyuarat melalui pelaksanaan tindakan konkrit, khususnya dalam memperkukuh perlindungan terhadap HRD termasuk kanak-kanak, serta pengukuhan kerjasama serantau dan keberkesanan institusi.

Penganjuran Mesyuarat Pertama TWG ini menandakan satu langkah penting menjurus ke arah tahun terakhir Pelan Strategik SEANF. Anggota SEANF dengan ini menekankan komitmen bersama untuk memperkukuh solidariti serantau, bertindak balas dengan berkesan terhadap cabaran hak asasi manusia yang semakin berkembang, serta menegakkan prinsip asas maruah manusia, keadilan dan kesaksamaan di seluruh Asia Tenggara.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
27 April 2026

KUALA LUMPUR (24 APRIL 2026) - Pesuruhjaya Kanak-Kanak merujuk kepada keputusan Mahkamah Persekutuan, yang dipengerusikan oleh Ketua Hakim Negara Yang Amat Arif Datuk Seri Panglima Wan Ahmad Farid bin Wan Salleh, yang telah menolak permohonan oleh tujuh banduan untuk semakan terhadap penahanan mereka ‘atas perkenan’ Raja.

Permohonan tersebut, yang difailkan di bawah Kaedah 137 Kaedah-Kaedah Mahkamah Persekutuan 1995, mencabar Seksyen 97(2) Akta Kanak-Kanak 2001, yang membenarkan penahanan tanpa had terhadap kanak-kanak atas perkenan Yang di-Pertuan Agong, Raja atau Yang di-Pertua Negeri, sebagai ganti kepada hukuman mati. Kesemua pemohon berhujah bahawa peruntukan ini bersifat diskriminasi dan tidak adil, khususnya berikutan pembaharuan melalui Akta Pemansuhan Hukuman Mati Mandatori 2023 dan Akta Semakan Hukuman Mati dan Pemenjaraan Sepanjang Hayat 2023, yang kini membenarkan pesalah dewasa yang sebelum ini tertakluk kepada hukuman mati mandatori untuk menerima pemenjaraan untuk tempoh tertentu sebagai hukuman alternatif. Sebaliknya, kanak-kanak yang tertakluk di bawah Seksyen 97 Akta Kanak-Kanak 2001 masih boleh dikenakan pemenjaraan yang tidak ditentukan tempoh, tanpa hukuman yang jelas serta tanpa semakan kehakiman terhadap kesinambungan penahanan tersebut. Mahkamah Persekutuan menolak permohonan tersebut dengan memutuskan bahawa Seksyen 97(2) kekal sah di sisi undang-undang, bahawa perbezaan antara pesalah dewasa dan juvana adalah dibenarkan, dan bahawa penahanan ‘atas perkenan’ adalah tidak boleh diputuskan oleh mahkamah kerana ia berada dalam kuasa prerogatif Raja.

Pesuruhjaya Kanak-Kanak menghormati keputusan Mahkamah, walau bagaimanapun, pengekalan penahanan tanpa had tempoh bagi kesalahan yang dilakukan oleh kanak-kanak adalah amat membimbangkan. Kerangka sedemikian sukar diselaraskan dengan prinsip teras hak kanak-kanak, termasuk kepastian undang-undang, perkadaran, pemulihan, integrasi semula serta kepentingan terbaik kanak-kanak. Kanak-kanak tidak seharusnya dibiarkan tanpa kejelasan mengenai asas, tempoh dan semakan penahanannya.

Walaupun Seksyen 97(4) Akta Kanak-Kanak 2001 memperuntukkan semakan tahunan mandatori oleh Lembaga Hakim Pelawat bagi penjara, dengan kemungkinan cadangan pembebasan, mekanisme ini tidak cukup telus, konsisten dan boleh dipertanggungjawabkan. Ketiadaan kriteria statutori yang jelas, pendedahan yang teratur, serta perlindungan yang boleh dinilai oleh mahkamah menyebabkan proses semakan ini berpotensi dilaksanakan secara tidak konsisten dan gagal menyediakan laluan berasaskan hak yang berkesan ke arah pembebasan awal dan integrasi semula.

Bukti berdasarkan pengalaman tahanan menunjukkan bahawa tempoh penahanan boleh menjadi sangat panjang, antara 15 hingga melebihi 25 tahun. Terdapat pesalah yang melakukan kesalahan ketika masih kanak-kanak tetapi kini telah berusia lebih 40 tahun dan masih menjalani hukuman di penjara di bawah perintah ini. Keadaan ini menonjolkan implikasi hak asasi manusia disebabkan oleh kerangka penghukuman yang membenarkan kesalahan semasa zaman kanak-kanak membawa kepada pemenjaraan berlarutan hingga ke usia dewasa, tanpa hukuman yang ditentukan oleh mahkamah sejak awal. Keadaan sedemikian jelas bertentangan dengan falsafah keadilan kanak-kanak yang sepatutnya menumpukan kepada pemulihan dan integrasi sosial, bukannya penahanan berbentuk hukuman tanpa had.

Pada Februari 2026, Jawatankuasa CRC telah mengklasifikasikan Seksyen 97 sebagai satu bentuk penahanan tanpa had, yang dianggap sebagai satu bentuk penyeksaan serta layanan kejam, tidak berperikemanusiaan dan menjatuhkan maruah terhadap kanak-kanak. Sehubungan itu, susulan semakan terkini terhadap Laporan Negara Malaysia di bawah Konvensyen Hak Kanak-Kanak, Jawatankuasa Hak Kanak-Kanak Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu telah secara jelas menggesa Malaysia untuk memansuhkan Seksyen 97(2) dan mewujudkan mekanisme semakan berkala yang berasaskan hak serta berpaksikan kepentingan terbaik kanak-kanak.

Keperluan untuk reformasi undang-undang adalah amat mendesak. Dari perspektif hak kanak-kanak, sebarang undang-undang yang mengawal kanak-kanak yang berkonflik dengan undang-undang mesti memenuhi sekurang-kurangnya empat keperluan minimum: pertama, kanak-kanak mesti mengetahui akibat undang-undang daripada hukuman yang dikenakan; kedua, penahanan hendaklah bersifat luar biasa dan untuk tempoh yang paling singkat yang sesuai; ketiga, undang-undang mesti menyediakan peluang sebenar dan boleh disemak untuk pembebasan berdasarkan pemulihan dan kematangan; dan keempat, proses tersebut mesti cukup telus bagi mengelakkan pelucutan kebebasan secara sewenang-wenangnya atau tidak berkadar. Seksyen 97, dalam bentuk semasanya, menimbulkan kebimbangan serius dalam setiap aspek ini.

Pesuruhjaya Kanak-Kanak dengan ini menggesa Kerajaan untuk segera memperbaharui Seksyen 97 Akta Kanak-Kanak 2001 dengan memansuhkan penahanan atas perkenan bagi kanak-kanak yang didapati bersalah atas kesalahan yang boleh dihukum mati dan menggantikannya dengan kerangka penghukuman dan semakan yang mempunyai tempoh tertentu, telus, boleh disemak serta selaras sepenuhnya dengan jaminan perlembagaan dan kewajipan Malaysia di bawah UNCRC.

Sistem keadilan yang berteraskan kanak-kanak seharusnya mengutamakan pemulihan berbanding hukuman serta memastikan tiada kanak-kanak dibiarkan dalam ketidakpastian undang-undang yang berpanjangan.

-TAMAT-

Pejabat Pesuruhjaya Kanak-Kanak
Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
24 April 2026

KUALA LUMPUR (23 APRIL 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyoroti keputusan majoriti 2-1 Mahkamah Persekutuan menolak permohonan semakan oleh tiga banduan yang memohon agar hukuman sebat terhadap mereka diketepikan, dengan memutuskan bahawa hukuman tersebut adalah berperlembagaan. Ketua Hakim Negara Yang Amat Arif Datuk Seri Panglima Wan Ahmad Farid bin Wan Salleh serta Hakim Besar Sabah dan Sarawak Yang Amat Arif Datuk Hajah Azizah binti Haji Nawawi membentuk keputusan majoriti, manakala Hakim Mahkamah Persekutuan Yang Arif Dato’ Lee Swee Seng menyampaikan keputusan berbeza.

SUHAKAM menekankan pendirian bahawa hukuman sebat adalah bersifat kejam, tidak berperikemanusiaan dan menjatuhkan maruah, serta tidak selaras dengan jaminan Perlembagaan berkaitan maruah insan dan perlindungan sama rata di sisi undang-undang. Piawaian hak asasi manusia antarabangsa, termasuk Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu Menentang Penyeksaan dan Layanan atau Hukuman Lain yang Zalim, Tidak Berperikemanusiaan atau Menjatuhkan Maruah (UNCAT), konsisten menyatakan bahawa hukuman sebat adalah tidak selaras dengan prinsip maruah manusia.

Walaupun hukuman sebat masih sah di bawah perundangan Malaysia sedia ada, kesesuaian pelaksanaannya adalah tidak selaras dengan perkembangan hak asasi manusia. Sehubungan itu, SUHAKAM menzahirkan kekecewaan terhadap keputusan majoriti yang memutuskan bahawa hukuman sebat secara kehakiman adalah tidak melanggar jaminan di bawah Perkara 5 dan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan. Berdasarkan laporan, Keputusan majoriti berpandangan bahawa hukuman sebat tidak menjejaskan hak terhadap kehidupan, kebebasan diri dan kesamarataan di sisi undang-undang. Meskipun SUHAKAM menghormati Keputusan majoriti Mahkamah Persekutuan, kami berpandangan bahawa keputusan tersebut adalah suatu langkah mundur dalam perkembangan sistem perlembagaan berteraskan hak asasi. Tafsiran yang diterima pakai oleh majoriti dilihat terhad dan formalistik terhadap kebebasan asasi, serta tidak mengambil kira realiti sebenar, tahap kesakitan dan kesan tidak boleh dipulihkan akibat hukuman fizikal. SUHAKAM menegaskan bahawa tafsiran Perlembagaan perlu dilaksanakan secara progresif dan selaras dengan perkembangan piawaian hak asasi manusia semasa, serta memberi makna yang lebih luas dan bermatlamat kepada kebebasan asasi, khususnya dalam perkara yang menyentuh maruah dan integriti individu.

SUHAKAM memuji penghakiman berbeza oleh Yang Arif Dato’ Lee Swee Seng yang mencerminkan pendekatan lebih berprinsip, selaras dengan hak asasi manusia dan penuh semangat Perlembagaan. Ia merupakan penghakiman yang membuka mata, membawa perubahan baharu dan manifestasi kepada aktivisme kehakiman. Hakim Lee menyatakan bahawa hukuman sebat melanggar Perkara 5(1) dan Perkara 8(1) Perlembagaan Persekutuan, serta mendedahkan individu kepada kecederaan fizikal serius, trauma psikologi berpanjangan dan risiko kematian, selain merupakan bentuk hukuman yang kejam, tidak berperikemanusiaan dan menjatuhkan maruah. Hakim Lee turut menyatakan bahawa pelaksanaan hukuman sebat di bawah Kanun Tatacara Jenayah dan Peraturan-Peraturan Penjara 2000 boleh menyebabkan kesan fizikal jangka panjang yang signifikan. Sesetengah banduan mungkin mengalami keterbatasan kekal yang menjejaskan keupayaan mereka untuk bekerja, khususnya dalam pekerjaan berasaskan tenaga fizikal, manakala sebahagian yang lain mungkin mengalami kecacatan kekal sehingga tidak lagi mampu menyara keluarga. Hakim Lee turut mencadangkan bahawa pengisytiharan ketidakberperlembagaan olehnya perlu terpakai secara prospektif, iaitu hukuman sebat yang belum dilaksanakan tidak seharusnya diteruskan dan tiada lagi hukuman sedemikian dijatuhkan di bawah peruntukan undang-undang yang berkenaan.

SUHAKAM berpandangan bahawa penghujahan tersebut selaras dengan piawaian hak asasi manusia antarabangsa serta mencerminkan pendekatan perundangan perlembagaan yang progresif, yang wajar dijadikan aspirasi oleh Malaysia. Penghakiman berbeza pandangan oleh Yang Arif Dato’ Lee Swee Seng menjadi suatu tanda aras penting bahawa Perlembagaan perlu difahami sebagai dokumen yang bukan sahaja menjamin keabsahan undang-undang, tetapi juga memelihara maruah dan nilai kemanusiaan setiap individu, termasuk mereka yang disabitkan kesalahan.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru agar:

1. satu semakan menyeluruh dilaksanakan terhadap undang-undang yang membenarkan hukuman fizikal, selaras dengan obligasi hak asasi manusia antarabangsa;
2. pendekatan hukuman alternatif yang memberi penekanan kepada pemulihan diterima pakai;
3. libat urus berterusan antara pembuat dasar, badan kehakiman, masyarakat sivil dan orang awam diperkukuhkan bagi menyelaras kerangka perundangan Malaysia dengan piawaian maruah manusia yang semakin berkembang; dan
4. Malaysia menyertai UNCAT, iaitu instrumen teras hak asasi manusia antarabangsa yang diterima pakai oleh Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu melalui Resolusi 39/46 pada 10 Disember 1984 dan mula berkuat kuasa pada 26 Jun 1987.

Sebanyak 175 negara telah meratifikasi atau menyertai konvensyen tersebut, dengan hanya sebilangan kecil negara yang masih menjadi negara pihak kepada UNCAT. Di peringkat ASEAN, enam negara anggota iaitu Timor-Leste, Vietnam, Laos, Indonesia, Filipina dan Thailand telah menyertai UNCAT. SUHAKAM berharap Malaysia akan turut menyertai perkembangan global ini dan menegaskan semula komitmennya dalam menjunjung maruah insan serta memperkukuh perlindungan hak asasi untuk semua.

-Tamat-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
23 April 2026

KUALA LUMPUR (17 APRIL 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan berhubung penangkapan dan perintah reman terhadap seorang pengguna TikTok, yang didakwa memuat naik sebuah video yang mengandungi kenyataan terhadap Perdana Menteri Malaysia.

SUHAKAM menegaskan bahawa kebebasan bersuara adalah kebebasan asasi yang dijamin di bawah Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan dan ia amat penting dalam membina sebuah masyarakat demokratik. Hak ini merangkumi kebebasan untuk menyuarakan perbezaan pandangan, kritikan, serta pendapat mengenai perkara berkepentingan awam, termasuk yang melibatkan pegawai awam dan kepimpinan Kerajaan.

Dalam konteks ini, SUHAKAM menekankan bahawa penangkapan dan penahanan reman terhadap seseorang individu bagi menyuarakan pandangan, yang tidak melibatkan keganasan adalah suatu langkah yang tidak wajar dan salah di sisi undang-undang. Penggunaan sekatan jenayah dalam keadaan sedemikian menimbulkan kebimbangan serius mengenai kawalan ruang sivik serta berisiko mewujudkan kesan yang menakutkan terhadap pelaksanaan kebebasan bersuara di Malaysia.

SUHAKAM khuatir terhadap penggunaan berterusan peruntukan yang tidak jelas di bawah undang-undang seperti Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (Seksyen 233) serta Akta Hasutan 1948. Peruntukan ini telah lama dikritik kerana skopnya yang terlalu umum dan cenderung untuk tafsiran yang tidak konsisten, sehingga boleh mengakibatkan sekatan tidak wajar, termasuk kritikan terhadap penjawat awam.

Meskipun SUHAKAM mengiktiraf bahawa kebebasan bersuara adalah tertakluk kepada sekatan tertentu, piawaian hak asasi manusia antarabangsa jelas menetapkan bahawa sekatan tersebut mesti memenuhi syarat yang ketat, iaitu dari segi kesahan undang-undang, keperluan, dan perlu berkadaran. Ini bermaksud, sekatan hanya boleh dibuat untuk tujuan yang sah dan merupakan langkah paling minimum. Penangkapan dan penahanan sepatutnya menjadi langkah terakhir, bukannya tindakan utama terhadap kesalahan berkaitan menyuarakan pandangan.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru Kerajaan dan pihak berkuasa berkaitan untuk:

1. Segera menilai semula keperluan langkah penahanan dalam kes ini dan kes-kes serupa yang melibatkan aktiviti menyuarakan pandangan tanpa keganasan;
2. Lebih teliti dalam penggunaan undang-undang jenayah terhadap individu yang menyuarakan pandangan secara dalam talian;
3. Melaksanakan semakan menyeluruh terhadap Seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 serta undang-undang lain yang berkaitan, dengan tujuan menyelaraskannya dengan piawaian hak asasi manusia antarabangsa berkaitan kebebasan bersuara;
4. Memastikan semua tindakan penguatkuasaan dilaksanakan dengan pematuhan penuh terhadap jaminan proses yang adil, termasuk ketelusan, akauntabiliti, dan akses kepada wakil guaman.

SUHAKAM turut menegaskan bahawa pegawai awam perlu bersedia menerima kritikan yang membina. Penggunaan undang-undang jenayah untuk melindungi tokoh masyarakat daripada kritikan adalah tidak selaras dengan prinsip demokrasi dan menjejaskan keyakinan awam terhadap tadbir urus yang baik. Insiden ini menunjukkan keperluan mendesak untuk menilai semula pendekatan Malaysia dalam mengawal selia ekspresi dalam talian berasaskan hak asasi, iaitu dengan melindungi individu daripada kemudaratan tanpa menyekat perbezaan pandangan mereka.

SUHAKAM kekal teguh dalam komitmennya untuk melindungi kebebasan bersuara dan menyeru semua pihak berkepentingan untuk menjunjung serta menghormati hak ini.

-Tamat-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
17 April 2026