All posts by : Media

KUALA LUMPUR (20 OCTOBER 2026) Pada 15 Oktober 2026, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) diwakili oleh Pesuruhjaya Puan Melissa Mohd Akhir, telah memberikan taklimat kepada Jawatankuasa Pilihan Wanita, Kanak-kanak dan Pembangunan Masyarakat (JKP) serta agensi-agensi Kerajaan berhubung hak asasi manusia dan kesaksamaan gender berkaitan femisid. Taklimat tersebut berlangsung semasa Mesyuarat Bil. 26 Tahun 2026 JKPK Kelima Belas, yang dipengerusikan oleh YB Puan Yeo Bee Yin, Ahli Parlimen Puchong. Susulan sesi tersebut, SUHAKAM menzahirkan kebimbangan terhadap keganasan berasaskan gender terhadap wanita dan kanak-kanak perempuan, khususnya bentuk keganasan paling ekstrem, iaitu femisid atau pembunuhan wanita dan kanak-kanak perempuan yang berkaitan dengan gender. Keganasan sedemikian bukan sekadar perbuatan jenayah individu, malah mencerminkan pola diskriminasi yang lebih luas, ketidaksamaan gender serta kelemahan dalam usaha mencegah dan menangani keganasan terhadap wanita dan kanak-kanak perempuan.

Keganasan berasaskan gender boleh menjejaskan wanita dan kanak-kanak perempuan pada setiap peringkat kehidupan, daripada zaman kanak-kanak hingga mereka semakin berusia. Keganasan ini berlaku dalam pelbagai bentuk, termasuk keganasan fizikal, seksual, psikologi dan ekonomi, serta tindakan atau pengabaian yang boleh mengakibatkan kematian. Femisid, iaitu pembunuhan wanita dan kanak-kanak perempuan yang berkaitan dengan faktor gender, boleh berlaku dalam hubungan intim, institusi keluarga atau situasi lain yang melibatkan permusuhan, paksaan, kawalan atau diskriminasi berasaskan gender. Pembunuhan sedemikian merupakan pencabulan serius terhadap hak untuk hidup, maruah dan kesaksamaan. Memahami faktor gender yang mendorong pembunuhan ini amat penting bagi mengenal pasti punca dan risiko, serta memperkukuh usaha pencegahan, perlindungan dan kebertanggungjawaban.

Perkara 8(2) Perlembagaan Persekutuan melarang diskriminasi atas alasan gender dalam ruang lingkup yang ditetapkan. Komitmen Malaysia di bawah Konvensyen mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (CEDAW), khususnya Perkara 2, turut menghendaki Kerajaan melaksanakan dasar untuk menghapuskan diskriminasi terhadap wanita melalui segala cara yang sewajarnya dan tanpa berlengah. Seperti yang dihuraikan dalam Syor Umum No. 35 Jawatankuasa CEDAW, kewajipan ini merangkumi usaha menangani keganasan berasaskan gender melalui langkah perundangan, institusi, pencegahan dan perlindungan yang berkesan.

SUHAKAM menegaskan bahawa pencegahan femisid memerlukan tindakan sebelum keganasan meningkat sehingga mengakibatkan kehilangan nyawa. Kerajaan perlu memperkukuh mekanisme untuk mengenal pasti tanda-tanda awal, memastikan campur tangan dilaksanakan tepat pada masanya, melindungi wanita dan kanak-kanak perempuan yang berisiko serta memastikan pelaku dipertanggungjawabkan. Usaha ini memerlukan penyelarasan yang berkesan antara agensi penguatkuasaan undang-undang, badan kehakiman, perkhidmatan kesihatan dan kebajikan sosial, institusi pendidikan, pihak berkuasa tempatan serta organisasi masyarakat sivil.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru Kerajaan supaya melaksanakan langkah-langkah berikut:

i. Mengiktiraf femisid dalam kerangka perundangan Malaysia.

Kerajaan hendaklah mengkaji semula undang-undang dan dasar sedia ada bagi mengiktiraf femisid sebagai suatu bentuk keganasan berasaskan gender yang tersendiri, berserta peruntukan undang-undang dan mekanisme kebertanggungjawaban yang bersesuaian. Pembaharuan hendaklah berpandukan penyelidikan kriminologi, sains tingkah laku, pola keganasan berkaitan gender dan amalan perundangan perbandingan, di samping memastikan remedi yang berkesan serta akses kepada keadilan untuk keluarga mangsa.

ii. Membangunkan bandar dan komuniti yang lebih selamat serta inklusif untuk wanita dan kanak-kanak perempuan.

Kerajaan dan pihak berkuasa negeri dan tempatan hendaklah memperkukuh perancangan bandar dan luar bandar yang mesra wanita melalui penyediaan lampu jalan yang lebih baik, pengangkutan awam yang lebih selamat, saluran pelaporan yang mudah diakses dan persekitaran sekolah yang selamat. Wanita dan kanak-kanak perempuan, termasuk organisasi wanita dan kumpulan komuniti, hendaklah dilibatkan secara bermakna dalam mengenal pasti risiko serta membangunkan penyelesaian yang bersesuaian.

iii. Menangani stereotaip gender yang memudaratkan dan normalisasi keganasan terhadap wanita.

Organisasi media dan platform digital hendaklah memperkukuh mekanisme kawal selia kendiri bagi mencegah gambaran yang bersifat diskriminasi, tindakan menyalahkan mangsa serta kandungan yang menormalisasikan keganasan berasaskan gender. Pelaporan yang bertanggungjawab dan komunikasi awam yang beretika amat penting untuk mencabar sikap yang memudaratkan, di samping menghormati kebebasan bersuara.

iv. Mewujudkan mekanisme nasional yang terselaras untuk mencegah dan memantau keganasan berasaskan gender.

Kerajaan hendaklah menubuhkan atau menetapkan sebuah badan nasional untuk menyelaras, memantau dan menilai langkah-langkah menangani femisid dan keganasan berasaskan gender di peringkat Persekutuan, negeri dan tempatan. Mekanisme ini hendaklah memperkukuh pengumpulan data terpilah, mengenal pasti kelemahan institusi serta memastikan penggubalan dasar berasaskan bukti yang selaras dengan piawaian hak asasi manusia antarabangsa.

v. Memastikan sumber kewangan dan institusi yang mencukupi serta berterusan.

Selaras dengan komitmen Malaysia di bawah CEDAW, Kerajaan hendaklah memperuntukkan sumber yang mencukupi untuk mencegah keganasan berasaskan gender, melindungi mangsa dan mereka yang terselamat daripada keganasan, memastikan siasatan serta pendakwaan yang berkesan, dan menyediakan remedi. Peruntukan kewangan juga hendaklah menyokong tempat perlindungan, perkhidmatan psikososial, bantuan guaman dan organisasi wanita, khususnya organisasi yang berkhidmat untuk komuniti luar bandar dan komuniti yang kurang mendapat akses kepada perkhidmatan.

SUHAKAM menegaskan bahawa femisid merupakan pencabulan hak asasi manusia yang boleh dicegah dan memerlukan undang-undang yang lebih kukuh, campur tangan awal, mekanisme perlindungan yang mudah diakses serta tindakan yang terselaras. SUHAKAM menggesa Kerajaan supaya menerima pakai pendekatan yang menyeluruh, berasaskan bukti dan disokong oleh pembiayaan yang mencukupi, dengan mengutamakan pencegahan, perlindungan, keadilan dan kebertanggungjawaban. Sempena sambutan Hari Kanak-kanak Perempuan Antarabangsa pada bulan Oktober ini, SUHAKAM menegaskan semula bahawa setiap wanita dan kanak-kanak perempuan berhak untuk hidup bebas daripada keganasan dan ketakutan, dan bahawa pemeliharaan hak ini merupakan tanggungjawab bersama Kerajaan dan masyarakat.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

20 October 2026

KUALA LUMPUR (19 OCTOBER 2026) KUALA LUMPUR (19 OKTOBER 2026) – Lembaga Tadbir Forum Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan Asia Tenggara (SEANF) telah memutuskan untuk melucutkan kenggotaan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan Myanmar (MNHRC) daripada SEANF, berkuat kuasa 1 Oktober 2026. Keputusan tersebut dibuat susulan semakan rasmi terhadap kelayakan MNHRC untuk terus menjadi anggota SEANF, yang telah dimulakan pada 14 Ogos 2026.

MNHRC telah dimaklumkan secara bertulis pada 1 September 2026 dan diberikan peluang untuk menjawab perkara-perkara yang dibangkitkan dalam notis tersebut. MNHRC turut dijemput menghadiri mesyuarat Lembaga Tadbir pada 1 Oktober 2026 bagi mempertimbangkan cadangan berhubung kelayakannya untuk terus menjadi anggota SEANF. MNHRC telah mengemukakan maklum balas melalui surat bertarikh 24 September 2026 dan kenyataan media bertarikh 26 September 2026, yang menyatakan penolakan dan enggan terlibat dalam proses semakan yang dimulakan oleh SEANF.

Dalam mesyuarat pada 1 Oktober 2026, Lembaga Tadbir telah meneliti maklum balas MNHRC dan memutuskan bahawa maklum balas tersebut tidak memberikan penjelasan yang memuaskan terhadap perkara-perkara yang dibangkitkan dalam notis bertulis berkenaan.

Sehubungan itu, Lembaga Tadbir memutuskan bahawa MNHRC tidak lagi memenuhi takrifan Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan seperti yang diperuntukkan di bawah Perkara 1 yang telah dipinda dalam Peraturan Tatacara SEANF. Oleh yang demikian, Lembaga Tadbir memutuskan untuk melucutkan keahlian MNHRC daripada SEANF.[1] As such, the Board resolved to disqualify MNHRC from continued membership in SEANF.

MNHRC remains at liberty to reapply for SEANF membership once it can demonstrate discernible efforts towards compliance with the Paris Principles, as envisaged in Article 6, paragraph 3, of the SEANF Rules of Procedure.[2]

MNHRC masih boleh mengemukakan permohonan semula untuk menjadi anggota SEANF setelah dapat menunjukkan usaha yang nyata ke arah pematuhan terhadap Prinsip-prinsip Paris, sebagaimana yang diperuntukkan di bawah Perkara 6, perenggan 3, Peraturan Tatacara SEANF. Keputusan tersebut telah diterima pakai secara konsensus oleh lima orang Pengerusi yang mengambil bahagian, iaitu Pengerusi Komisi Nasional Hak Asasi Manusia Republik Indonesia (Komnas HAM), Pengerusi Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Filipina (CHRP), Pengerusi Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan Thailand (NHRCT), serta Pengerusi Provedor de Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), Timor-Leste. Keputusan tersebut berkuat kuasa pada 1 Oktober 2026.

Susulan keputusan ini, MNHRC tidak layak untuk mengambil alih Kepengerusian SEANF secara bergilir pada tahun 2027 dan, berkuat kuasa mulai 1 Oktober 2026, MNHRC tidak lagi dibenarkan menyertai Persidangan Tahunan SEANF ke-23 bagi tahun 2026 atau mana-mana mesyuarat SEANF yang lain.

SEANF menegaskan bahawa keputusan tersebut dibuat melalui proses yang adil, telus dan berasaskan bukti, selaras dengan Peraturan Tatacara SEANF serta mengambil kira amalan terbaik prosedur Forum Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan Asia Pasifik (APF) berhubung cadangan keputusan yang menjejaskan kedudukan keahlian seseorang anggota.

Sebagai institusi hak asasi manusia kebangsaan (NHRI) yang memperoleh akreditasi berstatus “A”, anggota SEANF memikul tanggungjawab bersama untuk memelihara kredibiliti, integriti dan akauntabiliti Forum, serta mempromosikan dan melindungi hak asasi manusia di seluruh rantau ini selaras dengan Prinsip-prinsip Paris.

-TAMAT-

[1] Amended Article 1 of the SEANF Rules of Procedure states, “NHRI refers to an independent national institution that complies with the Paris Principles and holds a constitutional and/or legislative mandate to promote and protect human rights."

[2] Article 6, paragraph 3, of the SEANF Rules of Procedure states, “The applicant must manifest discernible efforts in the direction of compliance with the Paris Principles

KUALA LUMPUR (15 OCTOBER 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) memandang serius berhubung penahanan aktivis hak asasi manusia, Amir Hariri Abdul Hadi dan Dobby Chew, aktivis MANDIRI dan HAYAT, serta laporan mengenai pembekuan akaun bank dan sekatan perjalanan terhadap mereka dan organisasi masing-masing. Perkembangan ini menimbulkan persoalan serius mengenai pematuhan terhadap proses undang-undang, kewajaran tindakan penguatkuasaan serta perlindungan ruang demokrasi di Malaysia.

SUHAKAM mengambil maklum bahawa kedua-dua individu tersebut telah dibebaskan. Walau bagaimanapun, kebimbangan masih wujud berhubung sekatan yang dikenakan serta implikasinya terhadap hak asasi. Walaupun SUHAKAM mengambil maklum tanggungjawab pihak berkuasa untuk menyiasat kesalahan jenayah yang disyaki, Suruhanjaya ingin menegaskan bahawa kuasa penyiasatan hendaklah dilaksanakan selaras dengan prinsip kedaulatan undang-undang, jaminan perlembagaan serta prinsip keperluan dan kewajaran. Prinsip anggapan tidak bersalah hendaklah dihormati, dan tindakan penguatkuasaan tidak boleh dijadikan alat untuk mengugut atau menghukum seseorang sebelum liabiliti jenayah dibuktikan.

Pendidikan politik, advokasi dasar dan kritikan terhadap dasar kerajaan merupakan aktiviti yang sah dalam sebuah negara demokrasi. Organisasi masyarakat sivil dan pembela hak asasi manusia memainkan peranan penting dalam menggalakkan penyertaan awam serta memperkukuh ketelusan dan kebertanggungjawaban institusi. Aktiviti sedemikian tidak seharusnya dianggap sebagai suatu kesalahan Jenayah atau dijadikan alasan untuk melakukan intimidasi hanya kerana mempersoalkan dasar atau keputusan kerajaan.

Sehubungan itu, SUHAKAM menegaskan bahawa Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Aktiviti Haram 2001 (AMLA) tidak boleh disalahgunakan untuk menjejaskan aktiviti sah masyarakat sivil. Siasatan di bawah Seksyen 4(1) hendaklah disokong oleh bukti yang boleh dipercayai dan dijalankan mengikut proses undang-undang. Penerimaan dana daripada yayasan antarabangsa yang sah, dengan sendirinya, tidak merupakan suatu kesalahan jenayah. Selain itu, pelaksanaan kuasa untuk membekukan akaun bank di bawah Seksyen 44(1) hendaklah mempunyai justifikasi yang kukuh, berkadar dan tertakluk kepada perlindungan sewajarnya, khususnya apabila tiada pertuduhan jenayah dikenakan.

SUHAKAM merujuk kepada Artikel 13 Deklarasi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Pembela Hak Asasi Manusia, yang mengiktiraf hak individu dan organisasi untuk mendapatkan, menerima dan menggunakan sumber bagi tujuan mempromosikan serta melindungi hak asasi manusia secara aman. Prinsip ini selaras dengan kebebasan bersuara dan berpersatuan yang dijamin di bawah Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan. Pada masa yang sama, Perkara 13 Perlembagaan Persekutuan melindungi hak terhadap harta dan menetapkan bahawa seseorang tidak boleh dilucutkan hartanya kecuali mengikut undang-undang.

Oleh itu, sekatan kewangan hendaklah dilaksanakan berlandaskan undang-undang dengan jaminan perlindungan hak yang sewajarnya, serta tidak boleh digunakan untuk menghalang aktiviti hak asasi manusia yang sah atau mengenakan beban yang tidak munasabah terhadap individu dan organisasi sebelum sebarang kesalahan jenayah dibuktikan. Penyertaan Malaysia dalam Majlis Hak Asasi Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu serta penglibatannya dalam kerjasama hak asasi manusia antarabangsa harus diterjemahkan melalui komitmen dalam negara untuk melindungi ruang sivil. Sehubungan itu, SUHAKAM menggesa pihak berkuasa supaya menyemak dengan segera pembekuan akaun bank dan sekatan perjalanan yang dikenakan, memberikan justifikasi undang-undang yang jelas serta memastikan akses kepada dana bagi menampung perbelanjaan sara hidup yang perlu dan operasi organisasi yang sah. Sebarang sekatan yang tidak dapat dijustifikasikan dengan sewajarnya di bawah undang-undang hendaklah ditarik balik tanpa berlengah.

Kedaulatan undang-undang hendaklah melindungi integriti penyiasatan jenayah serta kebebasan asasi individu yang sedang disiasat. Pembela hak asasi manusia dan organisasi masyarakat sivil seharuskan dapat melaksanakan tugas mereka yang sah tanpa intimidasi, campur tangan yang tidak wajar atau penyalahgunaan kuasa penguatkuasaan.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

15 October 2026

KUALA LUMPUR (9 OCTOBER 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menegaskan bahawa Belanjawan 2027 perlu melangkaui pertumbuhan ekonomi dan keutamaan fiskal dengan menangani keperluan harian, hak dan kesejahteraan rakyat di seluruh Malaysia. Belanjawan negara bukan sekadar pelan kewangan. Belanjawan mencerminkan komitmen Kerajaan untuk memastikan manfaat pembangunan dinikmati oleh semua, khususnya mereka yang paling terkesan akibat jurang ekonomi dan sosial.

Ibubapa seharusnya dapat menghantar anak ke sekolah dengan keyakinan bahawa anak mereka berada dalam keadaan selamat. Setiap pekerja, termasuk pekerja gig, seharusnya dapat memperoleh pendapatan yang mencukupi tanpa dieksploitasi dan dengan perlindungan sosial yang sewajarnya. Petani dan pengusaha kecil sektor makanan perlu dibantu untuk mengekalkan mata pencarian mereka, di samping memastikan akses kepada makanan yang mampu dibeli, selamat dan berkhasiat. Semua ini merupakan isu hak asasi manusia dalam kehidupan seharian yang wajar menjadi panduan kepada perbelanjaan awam demi mencapai kesaksamaan, keadilan dan kebertanggungjawaban yang lebih baik.

SUHAKAM mengiktiraf tanggungjawab Kerajaan untuk mengimbangi pelbagai keutamaan fiskal. Namun, pelaburan yang tidak mencukupi dalam perkhidmatan asas dan langkah pencegahan boleh memperdalam ketidaksamaan serta meningkatkan tekanan terhadap institusi awam. Oleh itu, Belanjawan 2027 perlu mengutamakan akses kepada perkhidmatan kesihatan yang berkualiti, pendidikan, perumahan mampu milik dan perlindungan sosial, khususnya bagi isi rumah berpendapatan rendah, orang kurang upaya, warga emas, wanita, kanak-kanak dan masyarakat luar bandar. Selaras dengan komitmen Malaysia di bawah Konvensyen Mengenai Hak Orang Kurang Upaya (CRPD) dan Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (CEDAW), SUHAKAM menyeru agar belanjawan yang inklusif terhadap orang kurang upaya dan responsif gender dilaksanakan. Pendekatan ini penting bagi memastikan sumber awam menangani ketidaksamaan sedia ada, menghapuskan halangan kepada perkhidmatan asas dan menggalakkan peluang yang sama rata bagi wanita, kanak-kanak perempuan dan orang kurang upaya.

Keselamatan dan kesejahteraan kanak-kanak mesti terus menjadi keutamaan negara. Melalui Pejabat Pesuruhjaya Kanak-Kanak (OCC), SUHAKAM berulang kali membangkitkan kebimbangan tentang buli, keganasan dan langkah perlindungan yang tidak mencukupi di sekolah. Kebimbangan ini menunjukkan perlunya pelaburan berterusan dalam keselamatan sekolah, mekanisme pelaporan yang berkesan, sokongan psikososial dan kebertanggungjawaban institusi bagi memastikan setiap kanak-kanak dapat belajar dalam persekitaran yang selamat dan menyokong.

Pembangunan ekonomi juga perlu melindungi hak pekerja dan mata pencarian yang mampan. Perhatian khusus perlu diberikan kepada pekerja gig dan mereka yang bekerja dalam sektor tidak formal, yang berdepan ketidaktentuan pendapatan, perlindungan sosial yang terhad dan risiko pekerjaan. Sokongan kepada petani, pekebun kecil, nelayan dan masyarakat luar bandar yang menghadapi peningkatan kos, kemerosotan alam sekitar dan cabaran berkaitan perubahan iklim juga sama penting. Belanjawan 2027 perlu memperkukuh keterjaminan makanan, pertanian mampan dan pengurusan sumber asli yang bertanggungjawab, di samping melindungi alam sekitar serta hak masyarakat yang terkesan, termasuk Masyarakat Orang Asal.

Institusi yang kukuh dan bebas penting bagi memastikan dasar negara membawa perubahan yang bermakna dalam kehidupan rakyat. Sebagai Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan Malaysia, SUHAKAM memainkan peranan penting dalam menasihati Kerajaan, meneliti dan menyiasat aduan, menjalankan pemantauan, meningkatkan kesedaran tentang hak asasi manusia serta mengesyorkan pembaharuan institusi. Walau bagaimanapun, SUHAKAM terus berdepan kekangan kewangan yang serius. Hampir 90 peratus daripada belanjawan tahunannya diperuntukkan kepada emolumen dan perbelanjaan operasi asas, sekali gus mengehadkan sumber bagi pelaksanaan program dan aktiviti. Kekangan ini telah menjejaskan keupayaan Suruhanjaya untuk memperluas siasatan, pemantauan dan pendidikan hak asasi manusia. Perancangan untuk menubuhkan pejabat wilayah bagi meningkatkan akses orang ramai kepada perkhidmatan SUHAKAM juga masih belum dapat direalisasikan. Keadaan ini amat membimbangkan memandangkan tanggungjawab SUHAKAM terus berkembang, termasuk melalui pengukuhan mandat OCC.

SUHAKAM menegaskan bahawa Seksyen 19(1) Akta Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia 1999 [Akta 597] menetapkan kewajipan undang-undang yang jelas kepada Kerajaan untuk menyediakan peruntukan tahunan yang mencukupi bagi membolehkan Suruhanjaya melaksanakan fungsinya dengan berkesan. Perkara ini bukan soal budi bicara atau ihsan, sebaliknya tanggungjawab berkanun yang mesti dipenuhi. Prinsip Paris turut menegaskan kepentingan sumber kewangan yang mencukupi bagi melindungi kebebasan dan keberkesanan institusi hak asasi manusia kebangsaan. Oleh itu, SUHAKAM menggesa Kerajaan memenuhi kewajipan ini melalui Belanjawan 2027 dan memastikan kekangan kewangan tidak terus membataskan keupayaan Suruhanjaya melaksanakan mandatnya. Pelaburan terhadap SUHAKAM merupakan pelaburan untuk perlindungan hak asasi manusia, institusi awam yang lebih kukuh, kebertanggungjawaban dan kredibiliti Malaysia di peringkat antarabangsa.

SUHAKAM menyeru Kerajaan agar memastikan Belanjawan 2027 mencerminkan komitmen yang nyata terhadap pembangunan berteraskan hak asasi manusia. Kejayaan belanjawan ini akhirnya wajar diukur bukan sahaja berdasarkan petunjuk ekonomi, tetapi juga sejauh mana sumber awam dapat mengurangkan ketidaksamaan, melindungi mata pencarian, meningkatkan kualiti hidup dan sampai kepada mereka yang paling memerlukannya.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

9 October 2026

KUALA LUMPUR (6 OCTOBER 2026) Pesuruhjaya Kanak-Kanak (CC), Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM), merakamkan ucapan takziah dan simpati yang mendalam kepada keluarga Allahyarhamah Irene Sofiya susulan pemergiannya yang tragis di Batu Pahat, Johor. Kehilangan nyawa seorang kanak-kanak merupakan satu tragedi yang amat menyayat hati, dan ingatan serta doa kami bersama keluarga serta insan tersayang yang sedang berduka dalam menghadapi saat yang amat sukar ini.

CC menyeru orang awam, organisasi media dan pengguna media sosial agar memberikan privasi, maruah serta ruang yang sewajarnya kepada keluarga untuk melalui tempoh berkabung. Kami dengan tegas menyeru semua pihak agar mengawal diri dan tidak menerbitkan laporan media yang mengganggu privasi, menyebarkan imej yang menyedihkan atau mengedarkan dakwaan yang belum disahkan.

Menghormati Siasatan Jenayah yang Sedang Berlangsung

CC mengiktiraf tindakan pantas Polis Diraja Malaysia (PDRM) dalam memulakan siasatan menyeluruh berhubung kejadian tersebut. CC tidak membuat sebarang andaian awal berhubung keadaan, motif atau faktor khusus yang menyumbang kepada tragedi ini, termasuk laporan yang belum disahkan berkaitan kemungkinan berlakunya buli, dan menyeru orang awam agar mengelakkan spekulasi, tuduhan pramatang di platform dalam talian atau “perbicaraan oleh media”.

Sekiranya kanak-kanak terlibat dalam apa jua keadaan, sama ada sebagai saksi, rakan sebaya yang terkesan atau individu yang sedang disiasat, proses yang adil dan hak mereka di sisi undang-undang hendaklah sentiasa dijamin. Selaras dengan Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC) dan Akta Kanak-Kanak 2001 [Akta 611], hak, privasi, maruah serta prinsip anggapan tidak bersalah bagi setiap kanak-kanak hendaklah dilindungi. Perlindungan terhadap hak dan kerahsiaan kanak-kanak yang sedang disiasat tidak bermakna keseriusan kehilangan yang berlaku dipandang ringan, dan tidak menghalang mana-mana pihak daripada dipertanggungjawabkan mengikut undang-undang.

Membezakan Keadilan Jenayah dengan Perlindungan Institusi

Walaupun siasatan jenayah oleh PDRM penting untuk menentukan fakta dan mengenal pasti sama ada terdapat sebarang kesalahan jenayah,

CC menegaskan bahawa aspek perlindungan kanak-kanak dalam persekitaran pendidikan juga perlu diberi perhatian. Dalam hal ini, siasatan jenayah oleh pihak penguat kuasa dan semakan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) terhadap aspek keselamatan dan perlindungan kanak-kanak di institusi pendidikan merupakan dua proses yang berbeza, namun kedua-duanya penting dan saling melengkapi:

1. The RMP Investigation: 1. Siasatan PDRM: Memberi tumpuan kepada penentuan fakta, pengumpulan bukti dan mengenal pasti liabiliti jenayah di bawah undang-undang yang berkaitan.
2. 2. Semakan Perlindungan oleh KPM: Meneliti kerangka pentadbiran, protokol pengawasan, strategi pengurusan risiko dan langkah-langkah keselamatan fizikal bagi mengenal pasti kelemahan sistemik serta mencegah tragedi seumpama ini daripada berulang. Persoalan yang lebih luas ini penting untuk mengenal pasti dan mencegah risiko pada masa hadapan. Namun, ia tidak bermaksud bahawa telah berlaku kegagalan di pihak institusi dalam kes ini. Examines administrative frameworks, supervision protocols, risk management strategies, and physical safety measures to identify systemic gaps and prevent future tragedies.

Raising these broader systemic questions is essential for preventive risk management and does not imply or constitute a finding of institutional failure in this specific case.

Memperkukuh Perlindungan di Sekolah, Kebertanggungjawaban Murid dan Protokol Selepas Waktu Persekolahan

Setiap kanak-kanak berhak untuk belajar dalam persekitaran yang selamat dan melindungi kesejahteraan mereka.

Keselamatan di sekolah bukan sekadar soal pematuhan kepada peraturan disiplin, tetapi juga memerlukan budaya yang mengutamakan perlindungan, kepentingan dan keperluan kanak-kanak. Bagi memperkukuh perlindungan kanak-kanak di semua sekolah, CC mengesyorkan agar KPM mempertimbangkan langkah-langkah berikut:

• Robust Student Accountability Frameworks: • Pemantauan Keberadaan Murid yang Lebih Berkesan: Sekolah perlu memastikan keberadaan murid dipantau bukan sahaja melalui rekod kehadiran pada waktu pagi, tetapi juga melalui prosedur yang jelas apabila murid meninggalkan sekolah atau diserahkan kepada ibu bapa atau penjaga. Pemantauan juga perlu merangkumi kelas tambahan, aktiviti kokurikulum, latihan sukan dan aktiviti selepas waktu persekolahan.
• Standardised Missing Student Escalation Protocols: • Prosedur yang Jelas Apabila Murid Hilang atau Tidak Dapat Dikesan: KPM perlu menyediakan garis panduan yang seragam mengenai tindakan yang perlu diambil apabila seseorang murid tidak dapat dikesan. Ini termasuk tindakan pencarian segera, tanggungjawab pihak sekolah, tempoh untuk memaklumkan ibu bapa atau penjaga dan pihak pentadbiran, serta bila perkara tersebut perlu dilaporkan kepada PDRM.
• Targeted After-School Risk Assessments: • Penilaian Risiko bagi Aktiviti Selepas Waktu Persekolahan: Sekolah perlu menilai risiko keselamatan bagi aktiviti yang dijalankan di luar waktu persekolahan biasa. Penilaian ini perlu mengambil kira jumlah petugas yang mengawasi murid, pergerakan murid di kawasan sekolah serta lokasi yang terpencil atau kurang dipantau.
• Systemic Safeguarding Audits: • Penilaian Menyeluruh terhadap Perlindungan Murid di Sekolah: KPM perlu melaksanakan penilaian secara menyeluruh di sekolah-sekolah bagi mengenal pasti kelemahan yang boleh menjejaskan keselamatan dan perlindungan murid. Ini termasuk pemantauan pergerakan murid, saluran pelaporan, kawasan sekolah yang kurang mendapat pengawasan serta tahap kesedaran warga sekolah mengenai perlindungan kanak-kanak.
• Immediate Nationwide Familiarisation with Child Protection Policies: • Meningkatkan Kefahaman mengenai Perlindungan Kanak-Kanak: KPM perlu memastikan semua murid memahami dasar perlindungan kanak-kanak di sekolah, termasuk hak mereka untuk berada dalam persekitaran yang selamat, cara mengenal pasti dan melaporkan kejadian buli, penderaan atau gangguan, serta saluran yang boleh digunakan untuk mendapatkan bantuan.

Sokongan Berasaskan Trauma dan Penyertaan Kanak-Kanak

Kesan emosi dan psikologi daripada tragedi seperti ini terhadap rakan sekelas, sahabat dan seluruh komuniti sekolah perlu diberi perhatian segera dengan penuh empati. CC menyeru KPM dan agensi berkaitan agar menyediakan sokongan psikososial yang bersesuaian kepada murid dan warga pendidik yang terjejas. Sebarang interaksi dengan kanak-kanak yang menjadi saksi hendaklah mengambil kira keadaan emosi mereka, mengelakkan soal siasat berulang yang tidak perlu serta dilaksanakan dengan cara yang mesra dan sensitif terhadap keperluan kanak-kanak.

Pada masa yang sama, kanak-kanak perlu diberi ruang untuk turut memainkan peranan dalam menjaga keselamatan diri dan rakan-rakan mereka. Saluran untuk membuat laporan atau mendapatkan bantuan di sekolah hendaklah mudah diakses, dipercayai, sulit dan mesra kanak-kanak. Murid perlu tahu kepada siapa mereka boleh mendapatkan bantuan apabila berasa tidak selamat atau menyedari sesuatu yang membimbangkan melibatkan rakan mereka.

Tragedi ini perlu menjadi pengajaran penting untuk memperkukuh sistem keselamatan dan perlindungan kanak-kanak di sekolah. Melindungi kanak-kanak memerlukan komitmen berterusan, tanggungjawab yang jelas serta langkah pencegahan yang berkesan di setiap persekitaran pembelajaran di Malaysia. Hari Kanak-Kanak Perempuan Antarabangsa disambut pada 11 Oktober setiap tahun, dan tragedi ini menjadi peringatan bahawa komitmen terhadap hak kanak-kanak perempuan mesti diterjemahkan kepada perubahan yang nyata dan bermakna. Setiap kanak-kanak perempuan berhak untuk belajar, membesar dan mengejar masa depan dalam persekitaran yang selamat. Tiada kanak-kanak perempuan seharusnya kehilangan nyawa hanya kerana pergi ke sekolah, yang sepatutnya menjadi tempat paling selamat untuk mereka belajar dan dilindungi daripada sebarang bentuk bahaya.

CC akan terus melaksanakan mandatnya dalam memperjuangkan hak, keselamatan dan kepentingan terbaik setiap kanak-kanak. CC juga bersedia untuk bekerjasama dengan KPM, PDRM dan masyarakat sivil bagi memperkukuh perlindungan kanak-kanak di seluruh negara.

-TAMAT-

PESURUHJAYA KANAK KANAKS
SURUHANJAYA HAK ASASI MANUSIA MALAYSIA (SUHAKAM)
6 OCTOBER 2026