All posts by : Media

KUALA LUMPUR (8 MARCH 2026) Sempena Hari Wanita Antarabangsa pada tahun ini yang bertemakan “Rights. Justice. Action. For All Women and Girls.”, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menegaskan komitmennya untuk memajukan dan melindungi kesaksamaan gender serta hak wanita, selaras dengan piawaian hak asasi manusia antarabangsa termasuk Konvensyen Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (CEDAW).

Tema tahun ini menjadi peringatan penting bahawa hak asasi manusia harus direalisasikan dalam kehidupan seharian semua wanita dan kanak-kanak perempuan. Ini termasuk hak kepada kesaksamaan di sisi undang-undang dan akses kepada keadilan, kebebasan bersuara dan mendapatkan maklumat, hak kepada keselamatan di ruang digital dan awam, serta penglibatan sepenuhnya dalam kebudayaan, saintifik dan sivik. Apabila hak-hak ini dinafikan atau dibatasi ketidakseimbangan kuasa berasaskan gender, ketidaksamaan struktur akan terus berlaku dan kepercayaan awam terhadap institusi akan terhakis.

Tumpuan SUHAKAM adalah sejajar dengan Pemerhatian Penutup CEDAW terhadap Malaysia, khususnya empat bidang tematik yang dikenal pasti untuk Laporan Susulan kepada Penilaian Malaysia di Jawatankuasa CEDAW yang dijadualkan pada bulan Jun, iaitu: Malaysia’s Follow-up Report to CEDAW Concluding Observations due in June, namely:

1. i. Penggubalan undang-undang anti-diskriminasi yang komprehensif terhadap wanita, termasuk langkah untuk memperkukuh kepimpinan politik wanita serta memelihara hak wanita dalam tahanan.
2. ii. Pembasmian perkahwinan kanak-kanak.
3. iii. Isu khitan perempuan (FGM).
4. iv. Perlindungan hak asasi wanita dan kanak-kanak perempuan pelarian.

Bidang keutamaan ini menunjukkan bahawa masih terdapat jurang dalam undang-undang, dasar dan pelaksanaan yang memerlukan tindakan segera dan bersepadu di peringkat nasional. SUHAKAM akan terus memantau kemajuan, bekerjasama dengan pihak berkepentingan yang berkaitan serta memperjuangkan pembaharuan selaras dengan komitmen Malaysia di bawah CEDAW, bagi memastikan ia benar-benar membawa perlindungan dan kesaksamaan kepada semua wanita dan kanak-kanak perempuan.

Berpandukan Strategi Gender ASEAN Parliamentarians for Human Rights (APF) yang memaklumkan kerja institusi hak asasi manusia kebangsaan, dan selaras dengan mandat hak asasi manusianya yang lebih luas, SUHAKAM kekal komited untuk menangani ketidaksamaan gender dari segi sdasar, struktur dan budaya. Ini termasuk memantau sistem yang memberi kesan kepada akses wanita kepada keadilan, melindungi kebebasan bersuara, menyokong undang-undang dan dasar yang responsif gender, serta menangani diskriminasi dan keganasan berasaskan gender. Usaha ini mencerminkan tekad SUHAKAM untuk memperarusperdanakan kesaksamaan gender di peringkat dalaman dan luaran, dengan mengintegrasikannya secara menyeluruh dalam semua prinsip hak asasi manusia.

Melalui cadangan penglibatan Parlimen di bawah susulan Strategi Gender APF, SUHAKAM menegaskan bahawa Hari Wanita Antarabangsa merupakan peluang penting untuk beralih daripada komitmen kepada tindakan. SUHAKAM menggesa semua pihak yang bertanggungjawab, khususnya institusi kerajaan, Parlimen dan pihak berkepentingan untuk bekerjasama memastikan hak asasi manusia dilindungi dan dikuatkuasakan secara berkesan serta diterjemahkan kepada keadilan yang konkrit dan hasil yang bermakna untuk semua wanita dan kanak-kanak perempuan di seluruh Malaysia.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

8 March 2026

KUALA LUMPUR (7 MARCH 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap serangan ketenteraan oleh Amerika Syarikat dan Israel terhadap Republik Islam Iran, yang telah meningkatkan ketegangan di Timur Tengah serta merisikokan nyawa orang awam.

Laporan terkini menunjukkan bahawa serangan tersebut menyasarkan beberapa lokasi di Iran sebagai sebahagian daripada operasi ketenteraan yang diselaraskan, sekali gus mencetuskan tindakan balas dan menimbulkan kebimbangan terhadap kemungkinan berlakunya konflik serantau yang lebih meluas. Permusuhan yang sedang berlangsung ini telah mengakibatkan jumlah korban yang besar serta kerosakan terhadap infrastruktur awam. 

SUHAKAM menegaskan bahawa sebarang penggunaan kekerasan yang melanggar integriti wilayah atau kemerdekaan politik sesebuah negara adalah bercanggah dengan prinsip asas yang termaktub di bawah Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UN Charter), khususnya Artikel 2(4), serta bertentangan dengan kewajipan negara untuk bertindak dengan niat baik sebagaimana diperuntukkan di bawah Artikel 2(2). Dalam konteks ini, SUHAKAM menekankan bahawa semua pihak yang terlibat dalam konflik bersenjata terikat kepada undang-undang antarabangsa, termasuk undang-undang kemanusiaan dan hak asasi manusia antarabangsa. Kerangka perundangan ini mewajibkan negara dan pihak yang terlibat dalam konflik untuk membezakan antara orang awam dan tentera yang bertempur, mengelakkan serangan terhadap infrastruktur awam, serta memastikan bahawa sebarang penggunaan kekerasan mematuhi prinsip keperluan, berkadaran dan langkah berjaga-jaga.

SUHAKAM bimbang dengan laporan mengenai korban dalam kalangan orang awam serta risiko bahaya yang lebih besar kepada golongan rentan, termasuk wanita dan kanak-kanak, ketika permusuhan semakin memuncak. Konflik bersenjata sememangnya meletakkan orang awam pada risiko tertinggi, mengganggu akses kepada perkhidmatan asas, serta memburukkan lagi penderitaan kemanusiaan.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru semua pihak yang terlibat untuk:

1. i. Segera menghentikan tindakan yang membahayakan nyawa orang awam dan infrastruktur awam;
2. ii. Menghormati dan mematuhi sepenuhnya undang-undang kemanusiaan antarabangsa, termasuk perlindungan terhadap orang awam dan objek awam;
3. iii. Mengamalkan kawalan diri yang maksimum serta mengutamakan penglibatan diplomatik bagi mencegah peningkatan konflik selanjutnya; dan
4. iv. Memastikan akauntabiliti terhadap pelanggaran undang-undang antarabangsa, termasuk serangan yang mungkin merupakan jenayah perang.

Berhubung campur tangan antarabangsa, SUHAKAM turut menyeru kepada tindakan berikut:

1. i. Majlis Keselamatan PBB boleh mengguna pakai satu resolusi bagi menghentikan dan menangani perang antara Amerika Syarikat dan Israel dengan Iran kerana ia bertentangan dengan undang-undang antarabangsa dan Piagam PBB, khususnya Artikel 2(4) dan 51;
2. ii. Sekiranya Amerika Syarikat menghalang Majlis Keselamatan daripada bertindak untuk memulihkan keamanan dan keselamatan antarabangsa, Perhimpunan Agung PBB boleh bersidang di bawah resolusi “Uniting for Peace” bagi menangani dan menghentikan perang antara Amerika Syarikat dan Israel dengan Iran; dan
3. iii. Perhimpunan Agung boleh mengesyorkan kepada Negara Anggotanya supaya mengenakan sekatan senjata dan perdagangan ke atas semua pihak yang terlibat dalam konflik bersenjata.

SUHAKAM menegaskan bahawa keamanan dan keselamatan hanya dapat dicapai melalui dialog, diplomasi dan penghormatan terhadap undang-undang antarabangsa. Komuniti antarabangsa juga perlu memainkan peranan yang konstruktif dalam menyokong usaha meredakan konflik serta melindungi hak asasi dan maruah mereka yang terjejas.

SUHAKAM bersolidariti bersama mangsa yang terkesan akibat konflik ini dan menegaskan bahawa perlindungan terhadap nyawa manusia serta maruah insan perlu diutamakan dalam apa jua situasi konflik bersenjata.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

7 MAC 2026

KUALA LUMPUR (28 FEBRUARY 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) memandang serius kenyataan beberapa Ahli-ahli Parlimen yang merendahkan kumpulan individu tertentu melalui dakwaan tidak berasas mahupun disokong bukti saintifik. Kenyataan tersebut termasuk melabel individu dengan identiti dan orientasi seksual yang pelbagai sebagai kelompok songsang serta mendakwa bahawa tekanan kerja boleh mempengaruhi identiti atau orientasi seksual seseorang. SUHAKAM berpandangan bahawa kenyataan sedemikian adalah tidak wajar, mengelirukan dan tidak beretika. Penyebaran stereotaip yang berbahaya serta maklumat yang tidak tepat boleh meningkatkan prasangka, menormalisasi diskriminasi, dan menyebabkan individu yang terkesan berdepan stigma, risiko keselamatan serta menjejaskan kesejahteraan mereka.

Adalah tidak wajar bagi Ahli Parlimen yang mewakili rakyat, atau pemegang jawatan penting dalam Kabinet untuk terus menggunakan bahasa yang bersifat toksik di dalam kedua-dua dewan di Parlimen. Parlimen seharusnya menjadi medan perbahasan yang berprinsip dan menghormati maruah insan serta nilai-nilai Perlembagaan. SUHAKAM menegaskan bahawa setiap individu, tanpa mengira identiti atau orientasi seksual, berhak dilayan dengan bermaruah dan penuh hormat.

Kebebasan asasi adalah asas kepada Perlembagaan Malaysia. Perkara 5 Perlembagaan Persekutuan menjamin hak kebebasan diri, manakala Perkara 8 menjamin kesamarataan di sisi undang-undang serta perlindungan yang sama rata. Sebagai penggubal undang-undang, Ahli Parlimen wajib mematuhi Perkara 8 yang menegaskan prinsip kesamarataan dan melarang diskriminasi berasaskan jantina. Komitmen ini turut diperkukuh apabila Malaysia meratifikasi Konvensyen Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (CEDAW) pada tahun 1995. Perlembagaan Persekutuan dan CEDAW seiring menuntut prinsip tanpa diskriminasi dengan mengambil kira pelbagai bentuk penindasan dan kerentanan yang saling berkaitan. Prinsip ini tidak membenarkan seseorang dinilai atau diperlakukan secara tidak adil hanya berdasarkan identiti, orientasi atau latar belakang mereka.

Wacana awam, khususnya di Parlimen, harus selaras dengan komitmen Perlembagaan dan tanggungjawab antarabangsa yang menjunjung prinsip kesamarataan dan maruah insan. SUHAKAM menegaskan bahawa kenyataan oleh pegawai awam, terutamanya dalam forum rasmi seperti Parlimen, hendaklah dibuat secara bertanggungjawab, berhati-hati dan berasaskan maklumat yang tepat serta menghormati prinsip hak asasi manusia. Kenyataan yang tidak disokong bukti saintifik atau yang berpotensi menimbulkan prasangka boleh membentuk persepsi negatif dalam masyarakat dan menyumbang kepada budaya diskriminasi.

SUHAKAM kekal komited untuk memupuk kefahaman bahawa hak asasi manusia adalah untuk semua, selaras dengan semangat Perlembagaan Persekutuan dan prinsip hak asasi manusia sejagat. Sehubungan dengan itu, SUHAKAM bersedia bekerjasama dengan Parlimen Malaysia dalam melaksanakan inisiatif Pembangunan kapasiti berkaitan prinsip hak asasi manusia dan tanggungjawab perlembagaan, ke arah memperkukuh institusi penggubalan undang-undang yang lebih berpengetahuan dan bertanggungjawab

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

28 February 2026

KUALA LUMPUR (21 FEBRUARY 2026) – The Children’s Commissioners have taken note of a viral social media post shared on 19 February 2026 by a father, concerning the alleged sexual assault of his seven-year-old son by an unknown individual in a mosque toilet while attending congregational prayers.

The Children’s Commissioners are deeply disturbed by this incident and empathise with the pain, anger, and distress experienced by the child and his family. We are informed that the matter is currently under police investigation, and we commend the Royal Malaysia Police for their prompt action. The Children’s Commissioners hope that the investigation will be conducted thoroughly and that the perpetrator will be brought to justice under the Sexual Offences Against Children Act 2017.

This incident is a stark reminder that no place can be presumed entirely safe for children if adequate supervision and safeguards are not in place, including places of worship. Child sexual offenders may exploit moments when children are left unattended, regardless of location.

As families gather during the festive period of Chinese New Year and the holy month of Ramadan, parents and caregivers are urged to exercise heightened vigilance, especially in crowded public spaces and communal facilities. Children should be accompanied at all times, particularly when using restrooms or moving away from main congregation areas.

The Children’s Commissioners also call upon administrators of places of worship, including mosque committees, to strengthen child-safety measures. This includes ensuring that CCTV systems are installed and fully operational in appropriate areas, and that regular safety reminders are delivered by religious leaders to congregants.

We commend mosques that have introduced supervised childcare arrangements during tarawih prayers and encourage the expansion of such initiatives nationwide as a proactive child-protection measure.

Protecting children is a shared responsibility that requires constant awareness, collective effort, and zero tolerance for abuse.

-TAMAT-

Dr Farah Nini Dusuki

Ketua Pesuruhjaya Kanak-Kanak

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

21 February 2026

KUALA LUMPUR (16 FEBRUARi 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)menzahirkan kebimbangan terhadap perkembangan terkini berhubung penubuhan sebuah jawatankuasa khas bagi menyiasat dakwaan melibatkan Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), susulan laporan yang diterbitkan oleh Bloomberg pada 12 Februari 2026.

SUHAKAM enggan mengulas inti pati dakwaan tersebut namun menegaskan bahawa sekiranya rasuah serta sebarang persepsi tidak ditangani dengan serius dan penuh akauntabiliti, ia akan memberi kesan yang mendalam terhadap pematuhan hak asasi manusia. Ini menjejaskan prinsip kesamarataan di sisi undang-undang, melemahkan akses kepada keadilan, menjejaskan sumber untuk kepentingan awam, serta memberi kesan yang tidak seimbang kepada golongan rentan dan terpinggir. Justeru, integriti, kebebasan dan kredibiliti institusi anti-rasuah adalah amat penting bagi melindungi dan merealisasikan hak asasi manusia.

Tidak dinafikan, rasuah kian berleluasa dan memudaratkan. Amat memalukan apabila bekas pemimpin politik peringkat tertinggi turut dihadapkan ke mahkamah, disabitkan kesalahan dan dijatuhi hukuman penjara yang panjang. Ini hakikat yang menyedihkan dan ia amat membimbangkan SUHAKAM selaku badan yang diamanahkan untuk mempromosi dan mempertahankan hak asasi manusia kerana semakin tinggi tahap rasuah yang berleluasa dalam masyarakat, semakin terjejas hak asasi rakyat. Dalam usaha memerangi rasuah, adalah amat penting bahawa mereka yang dipertanggungjawabkan untuk membanteras amalan keji ini bukan sahaja bebas daripada sebarang salah laku, malah mesti dilihat benar-benar bersih dan tidak tercemar.

SUHAKAM maklum mengenai penubuhan jawatankuasa penyiasatan khas tersebut, namun bimbang sekiranya badan tersebut tidak mempunyai kuasa statutori yang jelas serta kuasa penyiasatan yang mencukupi. Badan yang tidak mempunyai kuasa untuk memanggil saksi hadir, menghendaki pengeluaran dokumen, atau mendapatkan bukti berkaitan, berisiko dinilai sebagai terhad dari segi skop dan keberkesanan. Dalam isu melibatkan berkepentingan awam, keterbatasan sedemikian boleh menghakis keyakinan orang ramai terhadap proses siasatan serta keputusan yang akan dicapai.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru supaya sebuah Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) ditubuhkan di bawah Akta Suruhanjaya Siasatan 1950 (Akta 119), berbanding penubuhan sebuah pasukan petugas yang tidak mempunyai kuasa. RCI mempunyai kuasa untuk memanggil saksi, memeriksa mereka di bawah angkat sumpah, serta memaksa pengeluaran dokumen. Kuasa-kuasa ini amat penting bagi memastikan pemeriksaan yang menyeluruh, bebas dan telus terhadap semua dakwaan berkaitan. Skop siasatan juga perlu bersifat menyeluruh. Penyiasatan tidak seharusnya terhad kepada isu tertentu sahaja, sebaliknya mesti merangkumi semua dakwaan serius yang telah diketahui umum, termasuk dakwaan berkaitan pemilikan saham serta laporan dakwaan pakatan sulit. Pendekatan yang tidak menyeluruh atau bersifat selektif berisiko mewujudkan persepsi berat sebelah dan menjejaskan kredibiliti proses tersebut.

Kebebasan institusi juga merupakan elemen yang sama penting. Komposisi mana-mana badan penyiasatan perlu mengelakkan sebarang konflik kepentingan sama ada secara nyata mahupun dari segi persepsi. Keyakinan orang ramai bukan sahaja bergantung kepada keadilan proses tersebut, tetapi juga kepada penampilan bahawa proses itu dilaksanakan secara adil. Pemisahan yang jelas antara fungsi penyiasatan dan pendakwaan, serta perlindungan daripada pengaruh tidak wajar, merupakan prinsip asas keadilan. Yang Amat Berbahagia Tun Tengku Maimun binti Tuan Mat, who is widely recognised for her judicial integrity. The membership of the investigative body should also be broadened to include a respected representative from Civil Society Organisations (CSO) in order to enhance credibility, transparency and public trust in the process.

Dalam hal ini, SUHAKAM berpandangan bahawa badan penyiasatan yang dicadangkan tidak seharusnya diketuai oleh Peguam Negara. Sebaliknya, ia wajar dipimpin oleh seorang mantan Ketua Hakim Negara yang bebas dan dihormati, seperti Yang Amat Berbahagia Tun Tengku Maimun binti Tuan Mat, yang sering diiktiraf atas integriti kehakimannya. Keanggotaan badan penyiasatan tersebut juga wajar diperluaskan dengan melibatkan seorang wakil yang dihormati daripada Organisasi Masyarakat Sivil (CSO) bagi meningkatkan kredibiliti, ketelusan serta keyakinan awam terhadap proses tersebut. SUHAKAM turut menegaskan bahawa langkah pentadbiran interim yang bersesuaian mungkin diperlukan bagi melindungi integriti dan kredibiliti siasatan. Langkah sedemikian bukan bersifat menghukum, sebaliknya bertujuan untuk mengekalkan keyakinan awam serta memastikan siasatan dapat dijalankan secara bebas dan tanpa gangguan sehingga ia selesai. Dalam hal ini, SUHAKAM menyokong gesaan agar Tan Sri Azam Baki ditempatkan dalam cuti bergaji (“garden leave”) sepanjang tempoh RCI menjalankan siasatan, kerana langkah ini dapat mengelakkan sebarang pengaruh, sama ada secara nyata mahupun persepsi, terhadap proses penyiasatan.

Ketelusan kekal sebagai tonggak utama tadbir urus demokratik serta komponen penting dalam kedaulatan undang-undang. Orang ramai wajar dimaklumkan mengenai mandat, kuasa serta perkembangan siasatan tersebut, tertakluk kepada pertimbangan kerahsiaan yang sah. Proses yang terbuka dan bertanggungjawab akan mengukuhkan institusi serta memperkukuh kepercayaan awam. Komitmen Malaysia dalam memerangi rasuah harus selari dengan tanggungjawab hak asasi manusianya. Apabila dakwaan melibatkan individu yang diamanahkan untuk menguatkuasakan undang-undang anti-rasuah, tindakan yang diambil untuk menanganinya perlu tegas, bebas, serta tidak boleh dipersoalkan.

Malaysia’s commitment to combating corruption must be aligned with its human rights obligations. Where allegations involve those entrusted with enforcing anti-corruption laws, the response must be robust, independent and beyond reproach.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

16 February 2026

KUALA LUMPUR (11 FEBRUARY 2026) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap penahanan seramai 20 individu berhubung tindakan pihak polis berkaitan perhimpunan yang dirancang oleh Gerakan Anti Rumah Anutan Haram (GARAH) pada 7 Februari 2026.

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap penahanan seramai 20 individu berhubung tindakan pihak polis berkaitan perhimpunan yang dirancang oleh Gerakan Anti Rumah Anutan Haram (GARAH) pada 7 Februari 2026.

Perhimpunan aman adalah ruang demokrasi yang sah untuk menyuarakan kebimbangan serta memperjuangkan perubahan, selagi ia dijalankan selaras dengan prinsip-prinsip hak asasi manusia, termasuk prinsip tanpa diskriminasi, kesaksamaan di sisi undang-undang dan penghormatan terhadap kepelbagaian. Dalam hal ini, piawaian antarabangsa, termasuk Konvensyen Antarabangsa Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi Kaum (ICERD) dan Perkara 18 Kovenan Antarabangsa Mengenai Hak Sivil dan Politik (ICCPR), melindungi hak untuk menganuti dan mengamalkan agama, termasuk pembinaan dan perlindungan tempat ibadat, serta mewajibkan Negara mencegah diskriminasi secara langsung dan tidak langsung, termasuk apabila serangan terhadap identiti agama memberi kesan yang tidak seimbang terhadap kumpulan etnik atau minoriti. Walaupun kebebasan bersuara secara umumnya dilindungi, sebarang bentuk advokasi yang berbaur hasutan diskriminasi, permusuhan atau keganasan adalah dilarang di bawah undang-undang antarabangsa, khususnya Perkara 19(3) dan Perkara 20(2) ICCPR.

Dalam konteks ini, SUHAKAM menekankan bahawa sebarang dakwaan melibatkan ucapan kebencian, perlakuan perkauman atau hasutan kepada diskriminasi perlu ditangani dengan tegas dan selaras dengan undang-undang, berpandukan proses sewajarnya serta piawaian hak asasi manusia yang terpakai. Kebebasan yang dijamin oleh Perlembagaan Persekutuan tidak boleh dijadikan alasan untuk membenarkan tindakan yang menjejaskan hak, keselamatan dan maruah pihak lain.

Pada masa yang sama, SUHAKAM mengambil maklum bahawa Akta Perhimpunan Aman (APA) 2012 meletakkan tanggungjawab kepada pihak berkuasa, termasuk pihak polis, untuk mengurus perhimpunan secara sah, dan memudah cara. Sebarang tindakan penguatkuasaan yang diambil hendaklah berasaskan kuasa undang-undang yang jelas, menghormati proses sewajarnya, serta bersesuaian dengan keadaan.

SUHAKAM sedang memantau dengan teliti perkembangan berkaitan insiden ini, termasuk asas perundangan dan langkah penguatkuasaan yang telah diambil, bagi memastikan kesemua tindakan, sama ada oleh pihak penganjur mahupun pihak berkuasa adalah selaras dengan jaminan Perlembagaan Persekutuan, kedaulatan undang-undang, (APA 2012), serta obligasi hak asasi manusia antarabangsa Malaysia.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

11 FebruarI 2026

KUALA LUMPUR (29 JANUARI 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyambut baik Ucapan Penutup oleh Jawatankuasa Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC) susulan semakan terkini Malaysia di bawah Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak. SUHAKAM mengambil maklum pengiktirafan Jawatankuasa terhadap kemajuan Malaysia dalam beberapa aspek, namun menegaskan bahawa masih terdapat jurang yang menghalang realisasi hak kanak-kanak sepenuhnya dan ia memerlukan tindakan segera, bersepadu dan bersasar.

SUHAKAM memuji langkah-langkah positif yang telah diambil oleh Kerajaan, seperti yang diiktiraf oleh CRC, termasuk penambahbaikan dalam aspek kesihatan ibu dan kanak-kanak, peluasan intervensi pencegahan, serta usaha untuk memperkukuh dasar dan perkhidmatan berkaitan kanak-kanak. SUHAKAM juga mengambil maklum penglibatan konstruktif yang ditunjukkan oleh Kerajaan sepanjang proses semakan, yang mencerminkan keterbukaan terhadap dialog dan pembaharuan. Perkembangan ini merupakan satu kemajuan yang signifikan. Namun demikian, seperti yang ditekankan oleh CRC, kemajuan masih tidak seimbang dan perlu diperkukuhkan melalui pembaharuan struktur dan perundangan bagi memastikan tiada kanak-kanak yang tercicir.

Selaras dengan pendirian konsisten SUHAKAM serta Ucapan Penutup Jawatankuasa PBB, SUHAKAM menekankan enam syor-syor penting yang memerlukan perhatian segera:

• Penarikan Balik Reservasi

SUHAKAM mengulangi seruan agar Malaysia menarik balik baki reservasi terhadap Konvensyen, memandangkan pengekalan reservasi tersebut tidak lagi selari dengan pembaharuan perundangan dan institusi negara. SUHAKAM menggesa Kerajaan untuk mempercepatkan penyelesaian proses semakan yang dimulakan pada tahun 2017, selaras dengan tempoh masa satu tahun yang ditetapkan oleh Jawatankuasa.

• Penyelarasan Undang-Undang Domestik

SUHAKAM menyeru agar pembaharuan undang-undang dipercepatkan bagi memastikan penyelarasan sepenuhnya perundangan domestik dengan Konvensyen serta Ulasan Amnya. Usaha ini perlu disokong oleh mekanisme nasional yang bersepadu, dengan kepimpinan, akauntabiliti dan garis masa yang jelas, serta mengutamakan Ulasan Am No. 24 dan pembangunan dasar berasaskan bukti.

• Perlindungan Kanak-Kanak dan Sistem Keadilan Kanak-Kanak

SUHAKAM menegaskan keperluan untuk memperkukuh sistem perlindungan kanak-kanak, termasuk pendekatan penjagaan alternatif yang kukuh dan berasaskan hak, dengan memastikan penahanan kanak-kanak hanya sebagai langkah terakhir. SUHAKAM sekali lagi menegaskan keperluan mendesak untuk menubuhkan Suruhanjaya Siasatan Diraja berhubung Penjagaan Institusi Kanak-Kanak bagi meneliti cabaran kompleks pelbagai pihak berkuasa yang mengurus institusi-institusi tersebut, menghapuskan isu sistemik yang dihadapi kanak-kanak dalam penjagaan institusi, serta mengenal pasti punca utama kelemahan pemantauan dan penyeliaan. Sistem keadilan kanak-kanak mestilah diselaraskan sepenuhnya dengan piawaian Konvensyen dan disokong oleh tenaga kerja perlindungan kanak-kanak yang telus, profesional dan bertanggungjawab.

• ⁠Kanak-Kanak Pelarian, Migran dan Tanpa Dokumen

SUHAKAM mengulangi pendiriannya yang konsisten bahawa kanak-kanak pelarian, migran dan tanpa dokumen tidak boleh dikecualikan daripada rangka kerja perlindungan. Langkah-langkah konkrit diperlukan bagi mengintegrasi kanak-kanak ini ke dalam sistem nasional dan memastikan akses kepada perkhidmatan asas, termasuk pendidikan dan perlindungan sosial. Dalam konteks ini, SUHAKAM menekankan keperluan untuk merealisasikan secara progresif perlindungan kesihatan sejagat bagi semua kanak-kanak tanpa mengira kewarganegaraan atau status undang-undang, serta menghapuskan halangan sistemik yang membawa kepada penafian hak. SUHAKAM turut mengulangi gesaan supaya alternatif selain penahanan dilaksanakan dengan segera, penahanan imigresen kanak-kanak ditamatkan dan Akta Imigresen dipinda bagi memastikan pematuhan terhadap piawaian Konvensyen.

• Ruang Fiskal dan Perbelanjaan Berfokuskan Kanak-Kanak

Malaysia sedang bergerak ke arah status negara berpendapatan tinggi dan dalam suasana perubahan demografi yang pesat, SUHAKAM menegaskan bahawa pelaburan yang mencukupi dan mampan untuk kanak-kanak kekal sebagai kewajipan teras hak asasi manusia. SUHAKAM menyeru agar belanjawan memberi tumpuan khusus kepada kanak-kanak dan mengambil kira keperluan gender, perbelanjaan berkaitan kanak-kanak dipantau secara sistematik, serta kecukupan pelaburan dinilai berdasarkan kesannya terhadap kesejahteraan kanak-kanak, bagi memastikan peruntukan sumber membawa kepada penambahbaikan dalam kehidupan kanak-kanak.

• ⁠Pelaporan di bawah Protokol Pilihan, Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (CEDAW) dan Konvensyen Mengenai Hak Orang Kurang Upaya (CRPD)

SUHAKAM menggesa Kerajaan supaya mempercepatkan penyerahan laporan-laporan tertunggak di bawah Protokol Pilihan, termasuk Protokol Pilihan mengenai Penglibatan Kanak-kanak dalam Konflik Bersenjata (OPAC). Langkah ini penting bagi menzahirkan komitmen Malaysia terhadap akauntabiliti antarabangsa dan pematuhan penuh terhadap obligasi perjanjian, serta perlu dilaksanakan dengan mengambil kira prinsip hak asasi manusia yang saling berkait dan tidak boleh dipisahkan di bawah Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak, dibaca bersama CEDAW dan CRPD, bagi memastikan kesaksamaan gender dan hak kanak-kanak kurang upaya ditangani secara menyeluruh dan sistematik.

SUHAKAM juga ingin menjelaskan bahawa sejak Pejabat Pesuruhjaya Kanak-Kanak (OCC) secara rasmi ditadbir urus di bawah SUHAKAM, OCC dibiayai sepenuhnya melalui peruntukan sedia ada tanpa sebarang peruntukan tambahan daripada Kerajaan. Pengaturan ini penting bagi melindungi kebebasan OCC, memandangkan SUHAKAM ialah Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan Malaysia yang diiktiraf dengan status “A” oleh Pakatan Global Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan (GANHRI) dan beroperasi selaras dengan Prinsip-prinsip Paris. SUHAKAM juga mengambil maklum bahawa CRC telah membangkitkan persoalan mengenai pembiayaan yang seharusnya mencukupi dan mampan untuk OCC. Walaupun pengaturan semasa jelas menunjukkan komitmen SUHAKAM untuk memperkukuh pemantauan, pengawasan dan advokasi hak kanak-kanak, jumlah peruntukan sedia ada adalah tidak mencukupi untuk menyokong skop tanggungjawab dan mandat OCC yang semakin meluas. Seiring dengan keperluan SUHAKAM menjalankan mandat di seluruh negara serta peningkatan penglibatan yang lebih berfokus dan berterusan terhadap kanak-kanak, pelaksanaan fungsi OCC yang lebih berkesan memerlukan peruntukan yang setimpal dan mencukupi.

SUHAKAM mengiktiraf kemajuan yang telah dicapai oleh Kerajaan namun ingin menekankan bahawa iltizam politik yang berterusan dan tindakan yang konkrit masih diperlukan untuk melaksanakan sepenuhnya syor-syor CRC. SUHAKAM kekal komited untuk bekerjasama secara konstruktif dengan Kerajaan, Parlimen dan semua pihak berkepentingan bagi memastikan hak kanak-kanak dihormati, dilindungi dan dipenuhi sepenuhnya di Malaysia.                           

-TAMAT--

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
29 Januari 2026