All posts by : Media

KUALA LUMPUR (28 SEPTEMBER 2026) - Pesuruhjaya Kanak-Kanak (CC) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan ucapan takziah yang sedalam-dalamnya kepada keluarga pelajar Tingkatan Dua yang dilaporkan meninggal dunia selepas ditemukan tidak sedarkan diri di sebuah sekolah berasrama di Kuala Pilah, Negeri Sembilan.

CC memandang serius kejadian yang dilaporkan, khususnya laporan bahawa siasatan awal polis sedang meneliti sama ada kejadian tersebut mempunyai kaitan dengan tindakan disiplin yang didakwa dikenakan oleh pelajar senior terhadap pelajar yang meninggal dunia, dipercayai kerana pelajar junior tersebut disyaki melanggar peraturan asrama. Polis memaklumkan bahawa punca sebenar kematian masih dalam siasatan. CC menegaskan bahawa tiada kesimpulan wajar dibuat pada peringkat ini berhubung kesalahan, niat atau liabiliti jenayah atau disiplin mana-mana kanak-kanak yang terlibat. Identiti dan butiran peribadi semua kanak-kanak hendaklah dilindungi dengan rapi.

Sehubungan itu, kebimbangan CC bukanlah untuk menentukan pihak yang bersalah dalam kes semasa, tetapi untuk menangani isu perlindungan kanak-kanak yang lebih luas: Adakah mana-mana pelajar, termasuk pengawas, ketua dormitori, pelajar senior atau pemimpin pelajar, mempunyai kuasa untuk menghukum pelajar lain? Jawapannya mestilah jelas: pelajar tidak boleh diberikan, atau mengambil sendiri, kuasa untuk menghukum pelajar lain.

Pemimpin pelajar sewajarnya boleh mengingatkan pelajar lain tentang peraturan sekolah atau asrama, menjadi contoh teladan yang baik, membantu dalam pemantauan yang bersesuaian, menggalakkan pematuhan serta melaporkan salah laku yang disyaki kepada guru, warden atau pihak berkuasa sekolah yang berkaitan. Walau bagaimanapun, mereka tidak boleh menjalankan siasatan sendiri; menentukan bahawa pelajar lain bersalah; merangka atau mengenakan hukuman sendiri; menggunakan kekerasan fizikal; mengugut atau menakut-nakutkan pelajar lain; mengaibkan atau memaksa kanak-kanak lain; atau mengambil sebarang tindakan disiplin mengikut kehendak sendiri. Menjadi pengawas, ketua dormitori, pelajar senior atau pemimpin pelajar bukanlah lesen untuk menghukum kanak-kanak lain.

Malaysia Mempunyai Kerangka Formal bagi Pengurusan Disiplin di Sekolah

Malaysia mempunyai kerangka yang telah ditetapkan bagi pengurusan disiplin pelajar. Surat Pekeliling Ikhtisas KPM Bil. 3 Tahun 2026 - Garis Panduan Pengurusan Sekolah Selamat memperuntukkan bahawa dakwaan salah laku hendaklah dikendalikan melalui proses disiplin sekolah yang formal, termasuk siasatan oleh guru yang dilantik pengetua atau ketua institusi. Hukuman disiplin hendaklah dikenakan oleh pihak sekolah yang diberi kuasa, selaras dengan prosedur KPM yang ditetapkan.

Dalam keadaan terhad yang membenarkan hukuman berbentuk fizikal, hukuman tersebut hanya boleh dilaksanakan oleh PGB atau guru yang diberikan kuasa khusus untuk berbuat demikian, tertakluk kepada syarat-syarat yang ketat. Hal ini mengukuhkan prinsip asas bahawa tindakan disiplin hendaklah dilaksanakan melalui proses disiplin formal sekolah dan oleh pihak yang diberi kuasa di bawah peraturan dan prosedur KPM yang berkaitan - bukannya oleh pelajar terhadap rakan pelajar.

Warden Mempunyai Tanggungjawab Menjaga Kebajikan Pelajar di Sekolah Berasrama

Garis Panduan Pelantikan dan Portfolio Warden Asrama KPM, Versi Februari 2025 turut menetapkan tanggungjawab warden di sekolah berasrama. Warden melaksanakan tanggungjawab mereka in loco parentis, dengan tugas berkaitan kebajikan, keselamatan dan disiplin pelajar. Ketua Warden bertanggungjawab terhadap disiplin asrama, manakala warden bertanggungjawab memastikan pematuhan terhadap peraturan asrama serta mengambil tindakan yang sewajarnya selaras dengan prosedur yang ditetapkan. Yang penting, laporan yang dibuat oleh Ketua atau ahli Jawatankuasa Asrama serta Ketua Dormitori hendaklah disemak dan disiasat oleh warden untuk tindakan susulan yang sewajarnya.

Pembahagian tanggungjawab yang dimaksudkan hendaklah kekal jelas. Pemimpin pelajar boleh memerhati, mengingatkan dan melaporkan kebimbangan kepada pihak berkuasa sekolah yang sewajarnya, manakala warden dan pihak sekolah bertanggungjawab untuk menyemak laporan, menjalankan siasatan dan mengambil tindakan disiplin yang sewajarnya selaras dengan prosedur yang ditetapkan. Pemimpin pelajar tidak boleh mengambil alih peranan untuk menyiasat dakwaan salah laku, menentukan kesalahan atau mengenakan hukuman terhadap pelajar lain.

Hentikan Budaya Disiplin Secara ‘Vigilante’

CC bimbang bahawa amalan seperti ‘ajar junior bagi serik’, ‘selesaikan di dorm’ atau ‘senior mendisiplinkan junior’ tidak boleh sama sekali dinormalisasikan dalam budaya sekolah berasrama. Peraturan sekolah tidak boleh dikuatkuasakan melalui tindakan pelajar mengambil tindakan sendiri terhadap kanak-kanak lain. Status sebagai pelajar senior atau kedudukan sebagai pemimpin pelajar tidak memberikan kuasa disiplin.

Setiap pelajar, termasuk kanak-kanak yang didakwa melanggar peraturan sekolah, kekal sebagai kanak-kanak yang berhak kepada keselamatan, maruah dan layanan yang adil. Perkara ini selaras dengan prinsip-prinsip Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC), termasuk perlindungan daripada keganasan serta prinsip bahawa kepentingan terbaik kanak-kanak hendaklah menjadi pertimbangan utama.

Sehubungan itu, CC menyeru Kementerian Pendidikan Malaysia untuk:

1. Mengeluarkan peringatan yang jelas di seluruh negara bahawa pengawas, ketua dormitori dan pemimpin pelajar lain tidak mempunyai kuasa secara bebas untuk mengenakan atau melaksanakan hukuman disiplin terhadap pelajar lain.
2. Menyemak Terma Rujukan kepimpinan pelajar di semua sekolah berasrama bagi memastikan peranan mereka ditakrifkan dengan jelas sebagai: PERINGATKAN - PANTAU - LAPORKAN. HUKUMAN ADALAH DILARANG SAMA SEKALI.
3. Mengaudit amalan disiplin tidak formal di sekolah berasrama, termasuk senior menghukum junior, hukuman fizikal yang dikenakan oleh pelajar, ‘mahkamah pelajar’ tidak formal, denda atau penalti, penghinaan, layanan yang menjatuhkan maruah serta amalan paksaan yang lain. Langkah ini hendaklah dilaksanakan sebagai usaha pencegahan dan perlindungan, tanpa membuat kesimpulan terlebih dahulu berhubung kes semasa.
4. Memperkukuh sistem warden dengan memastikan warden mudah dihubungi, menerima latihan yang mencukupi serta mempunyai sumber yang mencukupi untuk melaksanakan tanggungjawab mereka berkaitan kebajikan, keselamatan dan disiplin pelajar selaras dengan Garis Panduan Warden KPM 2025.

CC mengulangi ucapan takziah kepada keluarga pelajar yang meninggal dunia serta menghormati siasatan yang sedang dijalankan. Semua pihak diseru agar tidak membuat spekulasi dan tidak berkongsi maklumat yang boleh mengenal pasti atau menambah kemudaratan kepada kanak-kanak yang terlibat.

Tragedi ini mesti mendorong kepada penelitian yang teliti terhadap amalan disiplin tidak formal di sekolah berasrama. Tiada pelajar seharusnya menganggap bahawa mereka mempunyai kuasa untuk menghukum kanak-kanak lain. Kepimpinan pelajar hendaklah membina rasa tanggungjawab dan budaya saling menjaga - bukannya mewujudkan sistem disiplin selari dalam kalangan kanak-kanak.

-TAMAT-

Pesuruhjaya Kanak-Kanak
Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
28 September 2026

KUALA LUMPUR (25 SEPTEMBER 2026) Lembaga Tadbir Forum Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan Asia Tenggara (SEANF) (SEANF), di bawah Pengerusian Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) bagi SEANF 2026, telah memulakan semakan rasmi terhadap kelayakan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Myanmar (MNHRC) untuk kekal sebagai ahli SEANF. Lembaga Tadbir tersebut terdiri daripada Pengerusi SUHAKAM, Komisi Nasional Hak Asasi Manusia Republik Indonesia (Komnas HAM), Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Filipina (CHRP), Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan Thailand (NHRCT), serta Provedor de Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), Timor-Leste.

Semakan tersebut telah dimulakan melalui mesyuarat khas Lembaga Tadbir SEANF yang diadakan pada 14 Ogos 2026, selaras dengan Perkara 11(6) Peraturan Tatacara SEANF. Semakan ini turut akan menilai sama ada MNHRC masih memenuhi piawaian kebebasan, keberkesanan dan integriti institusi yang ditetapkan oleh Prinsip Paris, yang telah diperbadankan dalam takrifan SEANF mengenai institusi hak asasi manusia kebangsaan.

Dalam menjalankan semakan tersebut, Lembaga Tadbir akan mempertimbangkan maklumat berkaitan yang diterima oleh SEANF sejak tahun 2021, perkembangan MNHRC dalam menangani syor-syor yang dikemukakan oleh anggota SEANF pada tahun 2021, serta dapatan berkaitan yang terkandung dalam laporan 2024 Sub-Jawatankuasa Akreditasi Perikatan Global Institusi Hak Asasi Manusia Kebangsaan (GANHRI). Semakan ini juga akan mempertimbangkan implikasi institusi berhubung kemungkinan MNHRC mengambil alih Pengerusian SEANF secara bergilir pada tahun 2027, sementara persoalan mengenai pematuhan berterusannya terhadap piawaian keahlian SEANF masih belum diselesaikan.

On 1 September 2026, SEANF gave MNHRC at least 21 days’ written notice, adopting Rule 12.1(c) of the APF Constitution^[1] Pada 1 September 2026, SEANF telah memberikan MNHRC notis bertulis sekurang-kurangnya 21 hari mengenai perkara-perkara yang dikenal pasti dalam notis tersebut, dengan merujuk kepada Peraturan 12.1(c) Perlembagaan APF sebagai amalan terbaik prosedur yang telah ditetapkan bagi cadangan resolusi yang boleh menjejaskan kedudukan seseorang ahli. MNHRC boleh mengemukakan sebarang maklumat, penjelasan atau representasi yang difikirkannya berkaitan sebelum mesyuarat rundingan Lembaga Tadbir bersama MNHRC dijalankan pada 1 Oktober 2026.

Selepas mempertimbangkan maklum balas MNHRC dan semua bahan lain yang berkaitan, Lembaga Tadbir pada 1 Oktober 2026 akan mempertimbangkan satu resolusi berhubung sama ada MNHRC masih memenuhi kelayakan untuk meneruskan keahlian dalam SEANF dan layak untuk mengambil alih Pengerusian SEANF pada tahun 2027, atau sama ada MNHRC akan hilang kelayakan untuk mengekalkan keahlian dan diisytiharkan tidak layak untuk mengambil alih Pengerusian tersebut.

Tiada keputusan telah dibuat pada peringkat ini berhubung pematuhan MNHRC kepada Perkara 1 pindaan Peraturan Tatacara SEANF atas kelayakannya untuk terus menjadi ahli SEANF. MNHRC telah diberikan peluang yang munasabah untuk memberikan maklum balas sebelum Lembaga Tadbir mempertimbangkan sebarang resolusi, selaras dengan Perkara 24 Peraturan Tatacara SEANF dan amalan terbaik prosedur yang dinyatakan dalam Peraturan 12.1(c)(3) Perlembagaan APF . amended Article 1 of the SEANF Rules of Procedure.[2] MNHRC has been given a reasonable opportunity to respond before the Governing Board considers any resolution, pursuant to Article 24 of the SEANF Rules of Procedure^[3] and the procedural best practice reflected in Rule 12.1(c)(3) of the APF Constitution.^[4]

SEANF menjalankan semakan rasmi ini dengan niat baik bagi melindungi kredibiliti, akauntabiliti, kebebasan dan keberkesanan Forum serta usahanya untuk memajukan, melindungi dan merealisasikan hak asasi manusia di Asia Tenggara selaras dengan Prinsip Paris.

-TAMAT-

[1] Rule 12.1(c) of the APF Constitution states, “If the Forum councillors intend to propose a resolution under rule 12.1(a), they must give the member written notice at least 21 days before the meeting at which the resolution is to be proposed.”

[2] Amended Article 1 of the SEANF Rules of Procedure states, “NHRI refers to an independent national institution that complies with the Paris Principles and holds a constitutional and/or legislative mandate to promote and protect human rights."

[3] Article 24 of the SEANF Rules of Procedure states, “Any dispute between members concerning the interpretation or application of, or compliance with this Rules of Procedure shall be settled amicably by consultation or negotiation”.

[4] Rule 12.1(c)(3) of the APF Constitution states, “The member must be given a reasonable opportunity to respond before a decision is made by the Forum councillors.”

KUALA LUMPUR, MALAYSIA (23 SEPTEMBER 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) dan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan Nepal (NHRCN) terus memperkukuh hubungan dua hala menerusi pembaharuan Memorandum Persefahaman (MoU) mengenai Hak Pekerja Migran dan Individu yang Menetap di Kedua-dua Negara bagi tempoh tiga tahun, dari 2026 hingga 2028. MoU tersebut ditandatangani oleh Pengerusi SUHAKAM, Dato’ Seri Mohd Hishamudin Yunus dan Pengerusi NHRCN, Yang Berhormat Top Bahadur Magar, di Ibu Pejabat SUHAKAM, Kuala Lumpur, Malaysia.

MoU ini pertama kali ditandatangani pada tahun 2019 dengan tujuan memupuk kerjasama erat, perkongsian maklumat, komunikasi dua hala berhubung aduan, pemantauan bersama, penyelidikan serta aktiviti berkaitan bagi melindungi hak pekerja migran dan individu yang menetap di kedua-dua negara. MoU tersebut kemudiannya diperbaharui sebanyak dua kali sehingga 28 Mac 2024. Sepanjang tempoh pelaksanaan MoU, SUHAKAM telah mengadakan libat urus dengan pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dan organisasi masyarakat sivil (CSO) yang menangani isu pekerja migran Nepal, serta Kedutaan Nepal di Kuala Lumpur bagi bertukar maklumat mengenai keadaan pekerja migran Nepal di Malaysia. SUHAKAM turut menjalankan siasatan kes-kes yang melibatkan dakwaan pelanggaran hak asasi manusia terhadap pekerja migran, termasuk kes kematian pekerja migran Nepal.

Sehingga kini, terdapat kira-kira 400,000 pekerja Nepal di Malaysia. Dari tahun 2021 hingga Ogos 2026, SUHAKAM telah menerima sejumlah 46 aduan yang melibatkan pekerja Nepal. Antara dakwaan pelanggaran hak asasi manusia yang diterima termasuk pasport ditahan oleh majikan, bekerja selama 12 jam sehari dan 30 hari berturut-turut tanpa hari rehat, gaji tidak dibayar atau lewat dibayar, waktu bekerja yang berlebihan tanpa bayaran kerja lebih masa, keadaan tempat kerja yang tidak selamat serta perlindungan yang tidak mencukupi.

Pembaharuan MoU ini menegaskan komitmen SUHAKAM dan NHRCN untuk terus memperkukuh kerjasama dua hala, khususnya dalam menyiasat kes-kes yang melibatkan dakwaan pelanggaran hak asasi manusia terhadap pekerja migran, memantau keadaan di pusat tahanan serta pelanggaran hak asasi manusia yang melibatkan pekerja migran, menangani kadar kematian yang tinggi, menjalankan advokasi dasar berhubung yuran pengambilan pekerja dan risiko buruh paksa, mengadakan perbincangan dengan Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) bagi meningkatkan akses pekerja migran Nepal di Malaysia kepada skim perlindungan keselamatan sosial, serta memperkukuh advokasi mengenai kesaksamaan gender dalam tindakan bersama kedua-dua Suruhanjaya, khususnya dengan mengambil kira hak pekerja migran wanita yang berada dalam pekerjaan tidak menentu dan sektor tidak formal. Kerjasama ini turut merangkumi semakan dasar daripada perspektif hak asasi manusia bagi mengemukakan syor kepada kedua-dua Kerajaan untuk meningkatkan akses kepada keadilan bagi pekerja migran dari negara masing-masing, pelaksanaan program pembangunan kapasiti bagi sektor keselamatan Nepal, serta bidang kerjasama lain yang dipersetujui bersama.

Bersempena dengan Majlis Menandatangani MoU ini, NHRCN turut mengadakan lawatan kerja yang merangkumi pertemuan dan sesi konsultasi dengan pelbagai pihak berkepentingan. NHRCN telah mengadakan pertemuan dengan Kedutaan Nepal di Kuala Lumpur dan Persatuan Rakyat Nepal Bukan Pemastautin (Non-Resident Nepali Association - NRNA) Malaysia bagi mendapatkan maklumat mengenai situasi dan perkembangan semasa pekerja Nepal di Malaysia. Selain itu, SUHAKAM telah memudah cara pertemuan dengan Jabatan Penjara Malaysia dan Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) sebagai sebahagian daripada usaha melaksanakan komitmen di bawah MoU tersebut.

Kedua-dua Suruhanjaya menggalakkan pekerja migran Nepal di Malaysia yang pernah mengalami atau menyaksikan kemungkinan berlakunya pelanggaran hak asasi manusia untuk mengemukakan aduan kepada SUHAKAM dengan mengimbas kod QR ini. Setiap aduan yang dikemukakan akan dikendalikan selaras dengan tatacara pengendalian aduan dan prinsip kerahsiaan SUHAKAM

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan Nepal (NHRCN)
23 September 2026

KUALA LUMPUR (21 SEPTEMBER 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) memandang serius berhubung keputusan yang membenarkan mantan Perdana Menteri, Dato’ Sri Mohd Najib Razak, menjalani baki hukuman beliau di bawah tahanan rumah. Meskipun SUHAKAM menghormati sepenuhnya prerogatif perlembagaan Yang di-Pertuan Agong dalam perkara pengampunan di bawah Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan, keputusan ini menimbulkan persoalan penting berhubung kesamarataan di sisi undang-undang, sistem keadilan serta keyakinan awam terhadap komitmen Malaysia dalam menegakkan akauntabiliti dan kedaulatan undang-undang.

Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan menjamin kesamarataan di sisi undang-undang serta hak setiap individu untuk mendapat perlindungan yang sama rata. Prinsip ini perlu kekal sebagai teras sistem keadilan jenayah. Sekiranya seseorang yang telah disabitkan kesalahan dibenarkan menjalani hukuman penjara dalam keadaan yang berbeza secara ketara daripada banduan lain, perkara itu hendaklah berasaskan peruntukan undang-undang yang jelas, kriteria yang telus dan objektif, serta mekanisme bagi memastikan tiada layanan istimewa atau tidak setara diberikan. Sebarang persepsi bahawa status, kedudukan atau pengaruh boleh membuka ruang kepada layanan yang berbeza dan lebih menguntungkan berisiko menjejaskan keyakinan terhadap sistem keadilan yang saksama.

SUHAKAM memandang serius persoalan mengenai kerangka perundangan yang menjadi asas kepada pelaksanaan tahanan rumah ini. Pada Disember 2025, Hakim Mahkamah Tinggi, YA Puan Alice Loke Yee Ching, memutuskan bahawa perintah tahanan rumah tidak dapat dilaksanakan kerana tiada peruntukan undang-undang yang menyediakan mekanisme sedemikian di Malaysia. Mahkamah turut menolak hujah bahawa pembebasan secara lesen di bawah seksyen 43 Akta Penjara 1995 boleh disamakan dengan tahanan rumah. Sehubungan itu, persoalan penting timbul mengenai asas perundangan bagi pelaksanaan tahanan rumah, termasuk dari segi penguatkuasaan, pemantauan dan akauntabiliti. Langkah pentadbiran atau aturan sementara (adhoc) tidak seharusnya dijadikan pengganti kepada kerangka perundangan yang jelas.

Keputusan terbaharu ini juga perlu dilihat dalam konteks pengurangan hukuman yang telah diberikan melalui proses pengampunan pada tahun 2024. Dalam kes SRC International, hukuman asal penjara selama 12 tahun terhadap Dato’ Sri Najib telah dikurangkan kepada enam tahun, manakala denda sebanyak RM210 juta dikurangkan kepada RM50 juta. Membenarkan baki hukuman penjara yang telah dikurangkan itu dijalani di rumah merupakan satu lagi kelonggaran yang signifikan. Pada masa yang sama, keseriusan kesalahan yang telah dilakukan tidak boleh diketepikan. Dalam kes SRC International, Dato’ Sri Najib telah disabitkan atas tujuh pertuduhan melibatkan salah guna kuasa, pecah amanah jenayah dan pengubahan wang haram berjumlah RM42 juta. Sabitan dan hukuman tersebut kemudiannya dikekalkan oleh Mahkamah Persekutuan. Kesalahan-kesalahan ini merupakan kesalahan serius yang melibatkan dana awam serta penyalahgunaan amanah yang dipertanggungjawabkan kepada pemegang jawatan politik tertinggi negara.

Kebimbangan dari sudut kepentingan awam menjadi lebih ketara berikutan sabitan Dato’ Sri Najib dalam kes 1MDB atas empat pertuduhan salah guna kuasa dan 21 pertuduhan pengubahan wang haram melibatkan kira-kira RM2.3 bilion. Mahkamah Tinggi menjatuhkan hukuman penjara selama 15 tahun dan denda berjumlah RM11.38 bilion terhadap beliau. SUHAKAM mengakui bahawa sabitan tersebut masih tertakluk kepada proses rayuan dan sewajarnya ditangani mengikut lunas undang-undang sementara menunggu keputusan rayuan berkenaan. SUHAKAM juga mengambil maklum bahawa setakat ini, tiada pengakuan awam yang jelas terhadap kesalahan atau penerimaan tanggungjawab berhubung kesalahan dalam kes SRC International, walaupun sabitan tersebut telah diputuskan secara muktamad oleh Mahkamah Persekutuan. Dalam mempertimbangkan soal pengampunan, aspek akauntabiliti dan kesediaan untuk mengakui serta bertanggungjawab atas kesalahan yang dilakukan wajar diberi perhatian, khususnya apabila melibatkan kesalahan rasuah yang serius dan penyalahgunaan jawatan awam.

Keputusan ini menimbulkan kebimbangan yang melangkaui kepentingan seorang individu. Ia berisiko menjejaskan keyakinan awam terhadap sistem keadilan dan usaha Malaysia memerangi rasuah, khususnya jika timbul persepsi bahawa mereka yang pernah memegang jawatan atau kedudukan berkuasa menerima layanan yang berbeza dalam soal pertanggungjawaban terhadap kesalahan rasuah yang serius. Persepsi sedemikian boleh menjejaskan prinsip kesamarataan di sisi undang-undang serta integriti sistem keadilan.

Kedaulatan undang-undang hanya benar-benar bermakna apabila dilaksanakan secara adil dan konsisten terhadap semua, termasuk mereka yang pernah memegang jawatan tertinggi negara. Oleh itu, sebarang pelaksanaan hukuman penjara yang menyimpang daripada amalan biasa mestilah berlandaskan asas undang-undang yang jelas serta dapat dipertanggungjawabkan secara telus dan objektif. Kesamarataan di sisi undang-undang tidak boleh sekadar menjadi jaminan yang termaktub dalam Perlembagaan, tetapi mesti diterjemahkan secara nyata dan konsisten dalam pentadbiran keadilan, tanpa mengira status, kedudukan atau pengaruh seseorang.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
21 September 2026

KUALA LUMPUR (17 SEPTEMBER 2026) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyuarakan kebimbangan berhubung kenyataan yang dibuat baru-baru ini dalam satu perhimpunan politik, yang menggunakan tokoh agama Kristian dan petikan daripada Bible sebagai sebahagian daripada jenaka berunsur seksual.

Tanpa mengambil kira sama ada kenyataan tersebut dimaksudkan sebagai jenaka, tokoh agama, kitab suci dan amalan keagamaan tidak seharusnya dijadikan bahan seksual, diputarbelitkan atau digunakan sebagai hiburan politik. Kenyataan sedemikian boleh menimbulkan rasa terluka yang mendalam dalam kalangan masyarakat beragama yang terlibat serta menjejaskan kepercayaan antara satu sama lain dalam masyarakat Malaysia yang berbilang agama. Kepelbagaian Malaysia menuntut penghormatan yang sama terhadap semua agama. Tidak seharusnya wujud sebarang dwi-standard dalam perkara yang melibatkan sensitiviti agama: mereka yang mengharapkan kepercayaan dan tradisi mereka sendiri dihormati hendaklah memberikan penghormatan yang sama kepada kepercayaan dan tradisi orang lain.

Kebebasan bersuara merupakan hak asasi yang dijamin di bawah Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan. Walau bagaimanapun, pelaksanaannya turut membawa tanggungjawab, khususnya apabila menyentuh soal agama dan perkara lain yang boleh menjejaskan hubungan antara masyarakat. Pemimpin politik dan tokoh awam, berdasarkan jangkauan serta pengaruh kata-kata mereka, memikul tanggungjawab khusus untuk mengelakkan kenyataan yang merendahkan kepercayaan atau tokoh agama, meminggirkan masyarakat atau berisiko mencetuskan permusuhan.

SUHAKAM mengambil maklum permohonan maaf yang telah dibuat berhubung kenyataan tersebut. Dalam perkara yang melibatkan sensitiviti agama, permohonan maaf hendaklah dibuat dengan jelas, ikhlas dan tanpa syarat, serta mengakui rasa terluka yang telah ditimbulkan. Permohonan maaf yang bermakna hendaklah melangkaui usaha untuk menjawab kritikan awam dan menunjukkan komitmen yang sebenar untuk mengambil iktibar daripada kejadian tersebut, mengelakkan kejadian yang sama berulang dan membina semula kepercayaan.

SUHAKAM menyeru semua pihak agar bertindak dengan tenang dan bertanggungjawab. Sebarang penilaian oleh pihak berkuasa hendaklah dilaksanakan secara bebas, tidak berat sebelah dan selaras dengan undang-undang, dengan mengambil kira sepenuhnya konteks kenyataan tersebut. Sebarang sekatan terhadap kebebasan bersuara hendaklah mematuhi prinsip kesahan undang-undang, berkeperluan dan berkadaran manakala penguatkuasaan hendaklah dilaksanakan secara konsisten dan tanpa pilih kasih. Kebimbangan awam juga hendaklah dizahirkan melalui saluran yang sah dan aman. Pemimpin politik, pengulas serta pengguna media sosial hendaklah mengelakkan tindakan memperbesarkan insiden ini dengan cara yang boleh mencetuskan permusuhan, menyalahkan mana-mana kumpulan secara kolektif atau menambahkan perpecahan.

Keharmonian antara agama di Malaysia tidak boleh sesekali dipandang ringan. Pengalaman Sabah dan Sarawak khususnya, menunjukkan bahawa masyarakat yang berbeza agama dan latar belakang boleh hidup bersama secara aman apabila hubungan dibina atas asas saling menghormati, kesaksamaan dan penerimaan tulen antara satu sama lain.

SUHAKAM menegaskan sekali lagi bahawa agama tidak boleh sesekali dieksploitasi untuk hiburan atau kepentingan politik. Penghormatan terhadap tokoh agama, kitab suci, kepercayaan dan penganut setiap agama merupakan asas penting dalam melindungi maruah insan serta memelihara keamanan, keharmonian dan perpaduan Malaysia.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
17 September 2026

KUALA LUMPUR (12 SEPTEMBER 2026) - Pesuruhjaya Kanak-Kanak (CC), Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM), memandang serius kejadian terbaharu melibatkan seorang kanak-kanak perempuan berusia dua tahun yang diserang oleh lima ekor anjing berkeliaran di Batu Pahat, Johor.

Kanak-kanak tersebut dilaporkan diserang di luar rumah neneknya pada kira-kira jam 7.00 pagi, 5 September 2026 dan mengalami kecederaan serius sebelum dibawa ke hospital daerah dan kemudiannya dipindahkan ke Hospital Sultanah Aminah, Johor Bahru untuk mendapatkan rawatan lanjut. CC menzahirkan keprihatinan dan solidariti kepada kanak-kanak tersebut serta keluarganya, dan mendoakan agar beliau terus diberikan kesembuhan.

Kejadian ini tidak boleh dilihat sebagai insiden terpencil. Berdasarkan laporan media yang diteliti oleh CC, sekurang-kurangnya lapan kes serius melibatkan kanak-kanak diserang atau digigit oleh anjing berkeliaran atau anjing liar telah dilaporkan sejak tahun 2023, termasuk kes yang mengakibatkan kematian. Kes-kes tersebut termasuk serangan terhadap kanak-kanak berusia sangat muda di Pitas, Klang, Semporna, Langkawi, Sungai Buloh dan Cheras, selain kejadian terbaharu di Batu Pahat. Satu lagi kes di Kuching pada tahun 2026 melibatkan seorang kanak-kanak lelaki berusia 10 tahun yang meninggal dunia akibat gigitan anjing dan jangkitan rabies susulan kejadian tersebut.

Sekurang-kurangnya tiga kematian kanak-kanak dapat dikenal pasti berdasarkan laporan media yang diteliti, iaitu di Semporna pada tahun 2024, Sungai Buloh pada tahun 2025 dan Kuching pada tahun 2026. Walau bagaimanapun, semakan ini tidak harus dianggap sebagai statistik nasional yang menyeluruh. Apa yang amat membimbangkan ialah tahap kerentanan kanak-kanak yang terlibat. Sesetengah mangsa berusia seawal satu atau dua tahun. Insiden yang dilaporkan bukan sahaja berlaku di kawasan terpencil, malah di dalam atau berhampiran rumah, kawasan perumahan serta lokasi yang berkait dengan aktiviti harian kanak-kanak. Di Klang, sebagai contoh, seorang kanak-kanak perempuan berusia 11 tahun dilaporkan diserang oleh dua ekor anjing ketika membuang sampah dan memerlukan pembedahan. Di Cheras, seorang kanak-kanak lelaki berusia enam tahun diserang ketika menunggang basikal berhampiran rumahnya.

Risiko yang dihadapi juga tidak terhad kepada gigitan anjing. Di Sitiawan, seorang kanak-kanak dilaporkan berlari ke jalan raya selepas dikejar seekor anjing dan nyaris dilanggar kenderaan. Di Kedah pada bulan lalu, seorang murid sekolah dilaporkan terjatuh ke dalam longkang selepas dikejar sekumpulan anjing ketika berbasikal ke sekolah. Insiden-insiden ini menunjukkan bahawa anjing liar atau agresif boleh menimbulkan risiko lebih besar termasuk terjatuh, kemalangan jalan raya dan kecederaan serius yang lain.

Kanak-kanak mempunyai hak untuk hidup, bermain, berjalan dan pergi ke sekolah dalam persekitaran yang secara munasabah selamat daripada risiko yang boleh dijangka dan dicegah. Kanak-kanak yang masih kecil amat terdedah kerana saiz fizikal mereka, keupayaan yang terhad untuk mempertahankan diri serta keupayaan yang terbatas untuk bertindak dengan sewajarnya apabila berhadapan dengan haiwan yang agresif.

Sehubungan itu, CC menggesa perubahan asas daripada pendekatan reaktif selepas berlakunya tragedi kepada langkah pencegahan secara proaktif sebelum kanak-kanak menjadi mangsa. Tindakan terhadap anjing yang berbahaya atau agresif tidak seharusnya hanya diambil selepas kanak-kanak dimasukkan ke hospital, mengalami kecederaan serius atau kehilangan nyawa. Sekiranya sesuatu risiko telah diketahui, boleh dijangka dan secara munasabah boleh dicegah, tindakan pencegahan hendaklah diambil.

CC menggesa semua pihak berkuasa tempatan (PBT) mengenal pasti kawasan panas anjing berkeliaran, khususnya di lokasi yang kerap menjadi tumpuan kanak-kanak, seperti di sekitar sekolah, TASKA dan tadika, taman permainan, Projek Perumahan Rakyat (PPR) dan perumahan pangsapuri, kawasan perumahan, laluan berjalan kaki dan berbasikal ke sekolah, perhentian bas serta lokasi yang sering menerima aduan mengenai anjing liar atau agresif.

CC turut menggesa Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) dan Kerajaan Negeri, dengan kerjasama PBT dan Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS), untuk menetapkan piawaian tindak balas yang lebih jelas dan berasaskan risiko:

1. Memetakan dan mengenal pasti kawasan panas, dengan memberi keutamaan kepada kawasan yang kerap digunakan oleh kanak-kanak;
2. Memberi keutamaan kepada aduan yang melibatkan kumpulan anjing atau anjing agresif di sekitar rumah, sekolah, taman permainan dan lokasi lain yang menjadi tumpuan kanak-kanak;
3. Menetapkan SOP dan mekanisme tindakan susulan yang jelas - daripada penerimaan aduan dan penilaian risiko kepada tindakan, maklum balas serta pemantauan susulan;
4. Melaksanakan operasi PBT-DVS secara proaktif dan bersepadu, tanpa menunggu sehingga serangan serius berlaku;
5. Memperkukuh pengumpulan data nasional mengenai serangan haiwan yang melibatkan kanak-kanak, termasuk umur, lokasi, tahap kecederaan, kesan berkaitan rabies dan hasil daripada tindakan yang diambil;
6. Melaksanakan pengurusan populasi dan risiko secara jangka panjang, termasuk pemilikan yang bertanggungjawab, pendaftaran dan pelesenan, pencegahan pengabaian haiwan, pensterilan berasaskan bukti, pengurusan sisa dan sumber makanan, penyediaan kemudahan yang bersesuaian serta kerjasama yang lebih kukuh antara pihak berkuasa, NGO dan komuniti; dan
7. Memastikan semua tindakan penguatkuasaan dilaksanakan secara berperikemanusiaan dan mengikut undang-undang, selaras dengan Akta Kebajikan Haiwan 2015 serta undang-undang dan prosedur lain yang berkaitan.

Melindungi kanak-kanak tidak bermakna mengabaikan kebajikan haiwan. Kedua-dua matlamat ini boleh dan mesti dicapai secara bersama. Pengurusan haiwan yang berkesan hendaklah mengambil kira keselamatan kanak-kanak, berperikemanusiaan, profesional dan mematuhi undang-undang, bukannya dilakukan secara sewenang-wenangnya atau kejam.

CC turut menegaskan bahawa pendidikan keselamatan kepada kanak-kanak, ibu bapa, sekolah dan pengendali pusat penjagaan kanak-kanak adalah penting, termasuk panduan untuk mengelakkan haiwan yang agresif serta mendapatkan rawatan perubatan dengan segera selepas digigit. Walau bagaimanapun, pendidikan keselamatan tidak boleh sama sekali mengalihkan tanggungjawab mengurus risiko keselamatan awam yang telah diketahui daripada pihak berkuasa kepada kanak-kanak.

Kanak-kanak kecil tidak seharusnya terpaksa mengelak daripada bermain di luar rumah, menggunakan taman permainan atau pergi ke sekolah hanya kerana wujud risiko yang boleh dijangka akibat anjing berkeliaran. Apabila sesuatu bahaya kepada kanak-kanak telah diketahui dan secara munasabah boleh dicegah, kita tidak boleh menunggu sehingga berlaku satu lagi tragedi sebelum bertindak. Pengurusan anjing liar dan agresif yang berkesan bukan semata-mata isu pengurusan haiwan; apabila kanak-kanak terdedah kepada risiko yang boleh dijangka, ia merupakan isu keselamatan dan perlindungan kanak-kanak.

Sehubungan itu, CC menggesa Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan semua PBT supaya bertindak sekarang, bukan selepas seorang lagi kanak-kanak mengalami kecederaan serius. Keselamatan kanak-kanak mesti diperkukuh melalui pencegahan, kesiapsiagaan dan tindakan segera, bukan hanya melalui tindakan selepas berlakunya tragedi.

-TAMAT-

Pesuruhjaya Kanak-Kanak
Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
12 September 2026