1

Kenyataan Media No. 55-2025_SUHAKAM Sambut Baik Komitmen Kerajaan Sarawak Tambah Baik Aksesibiliti Luar Bandar Menjelang 2030

KUALA LUMPUR (25 NOVEMBER 2025) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) sambut baik inisiatif terbaharu Kerajaan Negeri Sarawak untuk meningkatkan aksesibiliti di wilayah utara Sarawak juga komitmen untuk merapatkan jurang pembangunan bandar-luar bandar menjelang tahun 2030.

SUHAKAM mengambil maklum pelancaran Projek Jalan Miri–Marudi, Marudi–Mulu (Kuala Melinau), dan Long Panai–Long Lama (Projek Jalan MMMLL) pada 15 November 2025 iaitu inisiatif menaik taraf bekas jalan pembalakan kepada jalan awam yang boleh diakses sepenuhnya menjelang 2030. Inisiatif yang diumumkan oleh Premier Sarawak ini dijangka dapat meningkatkan aksesibiliti, merancakkan peluang ekonomi, serta mengukuhkan aktiviti sosial dan komersil di kawasan pedalaman.

SUHAKAM memuji perkembangan positif ini dan mengiktirafnya sebagai satu langkah penting ke arah memastikan komuniti yang tinggal di kawasan terpencil di Sarawak tidak terus tersisih akibat jurang infrastruktur yang telah lama wujud. Banyak komuniti yang terpinggir dan berada di kawasan pedalaman masih berdepan cabaran untuk mengakses perkhidmatan asas, mendapatkan peluang ekonomi, dan infrastruktur penting. Justeru, penambahbaikan keterhubungan yang mampan adalah penting bagi memastikan penyertaan mereka dalam perancangan pembangunan jangka panjang negeri. SUHAKAM berharap Projek Jalan MMMLL dapat dilaksanakan secara mampan, saksama dan inklusif, serta manfaatnya boleh dinikmati oleh semua komuniti, terutamanya komuniti tempatan yang sudah lama hidup dengan akses yang terhad.

SUHAKAM juga mengalu-alukan komitmen Premier untuk merapatkan jurang Pembangunan luar bandar–bandar menjelang 2030, seperti yang dilaporkan pada 23 November 2025. Premier menyatakan bahawa tidak seharusnya wujud sebarang ketidakseimbangan antara kawasan luar bandar dan bandar dari segi kemudahan dan infrastruktur, termasuk akses elektrik dan bekalan air bersih.

Meskipun gelombang kemajuan telah tercapai, SUHAKAM menegaskan bahawa masih banyak komuniti di luar bandar Sarawak yang ketinggalan dari segi kualiti hidup akibat infrastruktur yang tidak mencukupi. SUHAKAM menggesa Kerajaan Negeri Sarawak untuk memberi keutamaan kepada cabaran berpanjangan ini supaya penduduk luar bandar dapat menikmati taraf hidup yang setara dengan komuniti bandar.

SUHAKAM memuji komitmen berwawasan tersebut dan melalui Pejabat SUHAKAM Sarawak, kami bersedia untuk menyokong usaha-usaha yang menjunjung hak dan maruah semua penduduk di Sarawak, khususnya mereka yang tinggal di kawasan kurang mendapat perkhidmatan serta mereka yang tinggal di pedalaman.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Tarikh: 25 November 2025

Template PS 2025

Kenyataan Media No. 53-2025_SUHAKAM Desak Pertuduhan Terhadap Mangsa Terselamat Dalam Tragedi Bot Karam Ditarik Balik Dan Menggesa Siasatan Difokuskan Kepada Rangkaian Pemerdagangan Manusia

KUALA LUMPUR (21 NOVEMBER 2025) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) zahir kekecewaan terhadap laporan bahawa 11 daripada 14 mangsa yang terselamat dalam tragedi bot karam berhampiran Langkawi akan didakwa di bawah Seksyen 6(1)(c) Akta Imigresen 1959/63 kerana memasuki Malaysia tanpa dokumen yang sah. SUHAKAM menegaskan bahawa mereka tidak boleh dilayan sebagai penjenayah kerana mereka adalah individu tanpa kerakyatan serta mangsa kepada penganiayaan, pengusiran dan eksploitasi yang berlarutan sekian lama.

Sebahagian besar mangsa yang terselamat dipercayai merupakan etnik Rohingya, komuniti yang telah dinafikan kewarganegaraan selama beberapa dekad akibat pengecualian sistematik dan penafian hak di tempat asal mereka. Akibatnya, mereka terhalang daripada menikmati hak asas dan perlindungan undang-undang, memaksa ramai untuk melarikan diri demi keselamatan. Migrasi mereka bukan dibuat atas pilihan, namun atas keperluan mendesak untuk terus hidup. Menghukum mereka sebagai penjenayah adalah tidak adil kerana ia mengenepikan masalah sebenar termasuk pelanggaran hak asasi yang memaksa mereka melarikan diri melalui perjalanan yang berbahaya ini.

SUHAKAM menekankan bahawa mangsa yang dilayan sebagai golongan rentan merupakan pendekatan yang berprinsipkan perikemanusiaan dan sejajar dengan komitmen Malaysia terhadap hak asasi manusia. Pendekatan ini penting dalam membentuk kefahaman masyarakat, menyokong penggubalan dasar berasaskan bukti serta mengukuhkan amalan kemanusiaan Malaysia terhadap golongan yang memerlukan. Penting untuk memastikan perbincangan di peringkat negara tidak menganggap orang yang terpaksa berhijrah sebagai berniat melakukan jenayah. Mereka mempertaruhkan nyawa di lautan demi mendapatkan perlindungan dan maruah dan tidak sewajarnya didakwa atas keadaan yang di luar kawalan mereka.

SUHAKAM turut menggesa pihak berkuasa mempergiatkan siasatan dan menggempur rangkaian pemerdagangan manusia yang mengeksploitasi golongan tanpa kewarganegaraan dan yang dipindahkan secara paksa. Sindiket jenayah ini mengambil kesempatan terhadap desakan hidup mangsa, melakukan penindasan, memeras ugut dan mendedahkan mereka kepada bahaya yang serius. Penguatkuasaan yang efektif seharusnya menumpukan kepada sindiket dan mereka yang meraih keuntungan daripada eksploitasi, bukannya kepada mangsa yang menjadi sasaran mereka. Pihak berkuasa perlu membuat penilaian berdasarkan indikator pemerdagangan manusia selaras dengan Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran (ATIPSOM) 2007, bagi memastikan mangsa menerima hak perlindungan dan bukan hukuman.

SUHAKAM juga menyeru Jabatan Peguam Negara (AGC), sebagai pelindung hak dan keadilan masyarakat, agar menggunakan budi bicara dalam pendakwaan, berdasarkan pertimbangan kemanusiaan serta tanggungjawab moral dan undang-undang Malaysia. Pengguguran pertuduhan terhadap mangsa-mangsa ini akan mencerminkan komitmen Malaysia terhadap keadilan, kesaksamaan dan penghormatan terhadap maruah manusia.

Sehubungan itu, SUHAKAM menggesa agar pertuduhan ditarik balik dengan segera dan supaya mangsa yang terselamat diberikan bantuan kemanusiaan, perlindungan serta proses sewajarnya. Malaysia perlu tegas memerangi rangkaian pemerdagangan manusia tanpa menghukum individu yang memerlukan perlindungan.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Tarikh :21 November 2025

Template PS 2025 (2)

Kenyataan Media No. 52-2025_SUHAKAM Desak Hentikan Pengusiran Paksa Dan Menggesa Penghormatan Terhadap Hak Untuk Perumahan di Selangor

KUALA LUMPUR (13 NOVEMBER 2025) Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap situasi yang sedang berlaku melibatkan dakwaan pengusiran paksa dan perobohan rumah penduduk Kampung Jalan Papan, Pandamaran, Klang, Selangor bagi tujuan pembangunan.

Menurut laporan media dan organisasi masyarakat sivil, lebih daripada 30 buah rumah termasuk rumah yang masih didiami telah dirobohkan meskipun terdapat laporan bahawa Pejabat Menteri Besar Selangor telah mengeluarkan arahan agar tiada pengusiran paksa atau perobohan terhadap rumah dan premis yang masih didiami. Sekiranya rundingan masih belum mencukupi, SUHAKAM menasihatkan Kerajaan Negeri untuk mengambil langkah segera untuk menjalankan proses rundingan yang telus dan inklusif bersama penduduk yang terjejas. SUHAKAM difahamkan bahawa kebanyakan penduduk telah menetap di kawasan tersebut selama beberapa dekad dan telah banyak menyumbang kepada kehidupan sosial dan ekonomi kepada komuniti. Kekurangan rundingan dan penjelasan yang sewajarnya atau pilihan perumahan alternatif yang bersesuaian, menimbulkan ketidakpastian mengenai penempatan semula atau pampasan yang sewajarnya.

SUHAKAM ingin mengingatkan semua pihak berkuasa bahawa Malaysia telah menyatakan komitmen kepada hak terhadap perumahan yang mencukupi sepertimana yang diiktiraf di bawah Artikel 25 Perisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat (UDHR) dan Artikel 11(1) Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak-Hak Ekonomi, Sosial dan Budaya (ICESCR). Prinsip-prinsip ini turut disokong oleh peruntukan dalam Perlembagaan Persekutuan yang menjamin hak kepada kehidupan dan maruah. Pengusiran paksa yang dijalankan tanpa proses sewajarnya, tanpa rundingan atau tanpa penyediaan perumahan alternatif yang bersesuaian adalah bertentangan dengan prinsip hak asasi manusia antarabangsa Malaysia. Pengusiran tidak seharusnya menyebabkan individu atau keluarga kehilangan tempat tinggal atau terdedah kepada pelanggaran hak asasi manusia yang lain.

SUHAKAM ingin mengingatkan bahawa Kerajaan Negeri Selangor serta agensi-agensinya mempunyai tanggungjawab untuk memastikan sebarang projek pembangunan semula adalah mematuhi piawaian hak asasi manusia. Ini termasuk rundingan yang telus dengan penduduk terjejas sebelum sebarang pengusiran dilakukan, pemberian notis yang mencukupi dan maklumat yang jelas mengenai proses pembangunan, jaminan keselamatan pemilikan dan pampasan yang adil sekiranya penempatan semula tidak dapat dielakkan, serta penyediaan perumahan atau tapak penempatan alternatif yang sesuai sebelum sebarang perobohan atau pemindahan dilaksanakan.

SUHAKAM mengiktiraf kepentingan pembangunan bandar dan penambahbaikan perumahan namun kami berpandangan bahawa pembangunan tidak seharusnya dilaksanakan dengan mengorbankan hak dan maruah rakyat. Layanan terhadap komuniti yang telah lama wujud seperti di Kampung Jalan Papan mencerminkan komitmen negara terhadap tadbir urus yang inklusif dan berasaskan hak asasi manusia.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru agar:

i. Kerajaan Negeri Selangor, agensi-agensi negeri yang berkaitan dan pemaju segera menghentikan sebarang pengusiran lanjut sehingga satu proses rundingan yang telus dan sewajarnya dilaksanakan bersama penduduk terjejas;

ii. Kerajaan Negeri perlu menyediakan bantuan kemanusiaan segera serta tempat perlindungan sementara kepada keluarga yang terjejas akibat perobohan.

iii. Pihak berkuasa berunding secara telus dengan penduduk bagi membangunkan penyelesaian jangka panjang berkaitan penempatan semula atau perumahan yang melindungi hak terhadap perumahan yang mencukupi.

iv. Kerajaan Negeri meneliti semula dasar perumahan dan pembangunan tanah bagi mengelakkan berulangnya pengusiran paksa, serta memastikan semua projek masa hadapan dijalankan mengikut piawaian hak asasi manusia dan proses sewajarnya.

SUHAKAM menegaskan bahawa kemajuan dan pembangunan harus dilaksanakan dengan cara yang menghormati maruah manusia, melindungi komuniti rentan, serta menegakkan kedaulatan undang-undang. Hak terhadap perumahan yang mencukupi bukan sekadar pilihan dasar, tetapi merupakan tanggungjawab undang-undang dan moral oleh pihak Kerajaan.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Tarikh: 13 November 2025

Template PS 2025 (2)

Kenyataan Media No. 51-2025_SUHAKAM Zahir Kebimbangan Mengenai Dakwaan Layanan Buruk Terhadap Kanak-Kanak Dan Keputusan Pendakwaan Dalam Kes GISBH

KUALA LUMPUR (13 NOVEMBER 2025) - Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap perkembangan terkini berkaitan kes pendakwaan yang melibatkan Global Ikhwan Services and Business Holdings (GISBH) yang telah menimbulkan keresahan awam mengenai tahap perlindungan hak kanak-kanak di Malaysia.

SUHAKAM maklum bahawa lebih daripada 400 orang kanak-kanak, termasuk bayi, telah diselamatkan daripada rumah jagaan yang dikendalikan oleh GISBH selepas tindakan penguatkuasaan bersepadu dijalankan pada penghujung tahun 2024. Dakwaan berhubung penderaan fizikal, pengabaian, serta perlakuan jenayah seksual, di samping laporan mengenai eksploitasi ekonomi terhadap kanak-kanak adalah pelanggaran serius terhadap hak asasi dan maruah mereka.

SUHAKAM menegaskan bahawa kepimpinan dan pemilik GISBH gagal untuk melindungi kanak-kanak di bawah jagaan mereka, bahkan mendedahkan mereka kepada eksploitasi dan penderaan yang merupakan pelanggaran berat terhadap tanggungjawab undang-undang dan moral. Perkara ini menimbulkan kebimbangan awam susulan laporan bahawa sebahagian pemimpin GISBH telah dibebaskan atau dikenakan pertuduhan yang lebih ringan, sekali gus menimbulkan desakan supaya Jabatan Peguam Negara (AGC) bertindak lebih telus dan bertanggungjawab.

Sebagai sebuah negara ahli kepada Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC), SUHAKAM menegaskan bahawa undang-undang negara mesti dikuatkuasakan sepenuhnya bagi melindungi kanak-kanak daripada semua bentuk keganasan, penderaan, pengabaian dan eksploitasi ekonomi, khususnya kesalahan di bawah Akta Kanak-Kanak 2001 dan Akta Kesalahan Seksual terhadap Kanak-Kanak 2017. Segala keputusan berkaitan pendakwaan bagi kesalahan seumpama ini hendaklah mengutamakan keadilan, perlindungan dan pencegahan, serta sentiasa berpaksikan kepada kepentingan terbaik kanak-kanak.

Sehubungan itu, SUHAKAM menggesa AGC untuk memberikan penjelasan terperinci dan terbuka kepada umum berhubung keputusan pendakwaan yang telah dibuat serta mendedahkan butiran kes berkaitan dakwaan penderaan seksual, keganasan dan eksploitasi, bagi meningkatkan keyakinan awam terhadap institusi kehakiman dan keadilan. Bagi kes yang telah didakwa, pengadu dan kanak-kanak terlibat hendaklah dimaklumkan mengenai perkembangan serta langkah-langkah susulan.

The Ministry of Women, Family and Community Development (KPWKM) and the Department of Social Welfare (JKM) must urgently review and strengthen the regulation and monitoring of all welfare and faith-based homes. Enforcement agencies must also ensure that investigations are conducted promptly, professionally, and with due sensitivity to child victims. Private children’s homes must be properly regulated and held accountable to care and protection standards.

Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM) serta Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) juga perlu segera meneliti semula dan memperkukuh peraturan serta pemantauan terhadap semua rumah kebajikan dan rumah berasaskan keagamaan. Agensi penguatkuasaan pula harus memastikan siasatan dijalankan dengan segera, profesional dan penuh kepekaan terhadap mangsa kanak-kanak. Rumah kebajikan kanak-kanak persendirian hendaklah dikawal selia dengan sewajarnya dan dipertanggungjawabkan mengikut piawaian penjagaan dan perlindungan yang ditetapkan.

Memandangkan Malaysia dijadualkan untuk semakan semula oleh Jawatankuasa Hak Kanak-Kanak Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) pada tahun hadapan, ini merupakan peluang penting bagi Kerajaan untuk menunjukkan komitmen yang bermakna dalam menjunjung hak kanak-kanak melalui akauntabiliti, penguatkuasaan, dan pendakwaan berkesan terhadap jenayah terhadap kanak-kanak. Bagi memastikan akauntabiliti dan pembaharuan sistemik, SUHAKAM sekali lagi mengulangi gesaannya agar sebuah Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) ditubuhkan untuk menyiasat dakwaan penderaan serta meneliti tadbir urus institusi kebajikan yang diamanahkan untuk menjaga kebajikan kanak-kanak. SUHAKAM juga menggesa semua pihak berkuasa berkaitan untuk memastikan semua kanak-kanak yang telah diselamatkan, termasuk mereka yang telah disatukan semula atau dikembalikan kepada keluarga, terus dipantau dan diberikan sokongan psikososial, tempat perlindungan yang selamat serta akses kepada keadilan, selaras dengan obligasi hak asasi manusia antarabangsa Malaysia. Langkah-langkah ini amat penting bagi menjamin keselamatan, pemulihan dan kesejahteraan berterusan setiap kanak-kanak.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Tarikh: 13 November 2025

Template PS 2025 (2)

Kenyataan Media No. 48-2025_SUHAKAM Gesa Langkah Perlindungan Segera Daripada Keganasan Berdasarkan Gender

KUALA LUMPUR (16 October 2025) – KUALA LUMPUR (16 Oktober 2025) – Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap beberapa insiden mutakhir ini mengenai keganasan, buli, serangan seksual dan pembunuhan berasaskan gender yang melibatkan kanak-kanak perempuan di Malaysia, termasuk kes di Sabah, Melaka, Selangor dan Kedah.

Insiden-insiden ini, termasuk rogol berkumpulan dan keganasan membawa maut yang boleh disifatkan sebagai femisid ini mengungkap realiti yang amat membimbangkan. Kanak-kanak, khususnya kanak-kanak perempuan, berterusan gagal dilindungi oleh sistem sedia ada bahkan struktur sosial semasa tidak menjamin keselamatan mereka. Sekolah, komuniti dan juga ruang maya yang sepatutnya menjadi tempat pembelajaran, perkembangan, semakin berubah menjadi ruang yang menakutkan dan bahaya. Situasi ini bukan hanya tragedi dalam negara tetapi juga merupakan pelanggaran serius terhadap hak, maruah dan kesaksamaan kanak-kanak.

Komitmen Malaysia di bawah Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC), Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (CEDAW), serta Perkara 8(2) Perlembagaan Persekutuan yang melarang diskriminasi berasaskan gender, perlu diterjemah kepada perlindungan yang berkesan. Kelemahan berterusan dalam penguatkuasaan, penyelarasan dan kesedaran masyarakat masih menjadi punca utama kanak-kanak perempuan terdedah kepada keganasan berasaskan gender, eksploitasi seksual dan dimalukan di khalayak ramai, sama ada di luar mahupun di alam maya.

Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru agar:

  1. Diwujudkan pangkalan data bersepadu mengenai keganasan berasaskan gender yang menyasarkan kanak-kanak, termasuk femisid, bagi menyokong dasar dan intervensi yang berasaskan bukti serta responsif gender.
  2. Semua Kementerian berkaitan, termasuk Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM), Kementerian Pendidikan (KPM) dan Polis Diraja Malaysia (PDRM), perlu melantik pegawai fokal perlindungan gender dan kanak-kanak, ini bagi memastikan respon yang pantas, berfokuskan mangsa dan peka trauma.
  3. Semua sekolah harus mempunyai persekitaran yang selamat dan inklusif melalui pengukuhan dasar serta penguatkuasaan anti-buli dan gangguan, mekanisme pelaporan secara sulit, serta pendidikan menyeluruh mengenai kesaksamaan gender, rasa hormat dan keizinan.
  4. The media and the public to uphold ethical standards by refraining from publishing, circulating, or discussing material that could identify children involved in criminal or sensitive cases.

Media dan orang awam terus mengekalkan etika profesional dengan tidak menerbitkan, menyebarkan atau membincangkan bahan yang boleh mendedahkan identiti kanak-kanak yang terlibat dalam kes jenayah atau sensitif. Komitmen Malaysia terhadap Matlamat Pembangunan Lestari (SDG), khususnya Matlamat 5 (Kesaksamaan Gender) dan Matlamat 16 (Keamanan, Keadilan dan Institusi yang Kukuh), memerlukan tindakan segera dan bersepadu bagi memastikan kanak-kanak perempuan dan semua kanak-kanak bebas daripada keganasan, diskriminasi dan eksploitasi.

Seiring dengan sambutan Hari Kanak-Kanak Perempuan Sedunia pada 11 Oktober lalu, Malaysia perlu memperingati dan mengambil tindakan tegas untuk melindungi kanak-kanak perempuan, bukan sahaja daripada keganasan fizikal dan seksual, tetapi juga perlindungan daripada penghinaan awam, pendedahan identiti secara terbuka dalam talian, dan ancaman femisid yang semakin meningkat. Melindungi hak kanak-kanak bermakna melindungi identiti, keselamatan dan maruah mereka, sama ada di luar dan alam maya. Setiap kanak-kanak perempuan berhak untuk hidup bebas daripada keganasan berasaskan gender, termasuk femisid, serta membesar dalam persekitaran yang menghormati kesamarataan, autonomi dan maruah dirinya.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Tarikh: 16 Oktober 2025

Template PS 2025 (2)

Kenyataan Media No. 47-2025_Hari Menentang Hukuman Mati Sedunia : Mengkedepankan Kemanusiaan dan Keadilan

KUALA LUMPUR (10 Oktober 2025) – Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyertai komuniti antarabangsa dalam memperingati Hari Menentang Hukuman Mati Sedunia, yang disambut setiap tahun pada 10 Oktober, bagi menegaskan semula seruan sejagat untuk melindungi hak untuk hidup serta pemansuhan hukuman mati.

Namun demikian, sambutan pada tahun ini diselubungi rasa duka berikutan dua warganegara Malaysia telah dihukum gantung sampai mati di Singapura baru-baru ini setelah disabitkan kesalahan berkaitan dadah. Sebelum pelaksanaan hukuman tersebut, SUHAKAM telah menulis kepada Pesuruhjaya Tinggi Singapura di Malaysia untuk merayu agar hukuman itu ditangguhkan dan dipertimbangkan semula, selaras dengan seruan antarabangsa yang menegakkan belas ihsan, keinsafan dan penghormatan kepada kehidupan.

Gerakan global ke arah penghapusan hukuman mati terus menunjukkan kemajuan dengan lebih dua pertiga negara di dunia telah memilih untuk memansuhkan hukuman mati, sama ada melalui undang-undang atau menghentikan pelaksanaannya. Malaysia secara amnya, telah memansuhkan hukuman mati mandatori serta menjalankan reformasi berterusan dengan menilai semula dasar berkaitan hukuman mati. Ini mencerminkan langkah yang signifikan dan terpuji. Namun begitu, perjalanan ke arah pemansuhan sepenuhnya masih belum selesai.

Persoalan yang terus berbangkit ialah sama ada dunia suatu hari nanti mampu bebas daripada hukuman mati. SUHAKAM yakin bahawa hal ini tidak mustahil, tetapi memerlukan lebih daripada iltizam politik. Ia menuntut keberanian moral, pendidikan awam serta sistem yang berasaskan nilai kemanusiaan dan keadilan. Keadilan yang sebenar tidak dapat dicapai melalui hukuman yang menhapuskan nyawa, sebaliknya perlu dibina atas prinsip kesamarataan, pemulihan, dan penghormatan terhadap maruah manusia.

SUHAKAM menegaskan komitmen yang teguh terhadap pemansuhan sepenuhnya hukuman mati, selaras dengan norma hak asasi manusia antarabangsa dan hak untuk hidup yang dijamin di bawah Perlembagaan Persekutuan. Suruhanjaya menegaskan bahawa sistem keadilan yang berperikemanusiaan dan berasaskan hak asasi adalah satu-satunya sistem yang mampu membawa keadilan yang berkekalan.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Tarikh : 10 Oktober 2025

Template PS 2025 (2)

Media Statement No. 44-2025_Clarification on SUHAKAM Investigation in Ulu Baram

KUALA LUMPUR (4 OCTOBER 2025) – The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) refers to the media coverage concerning its planned visit to Ba Data Bila, Ulu Baram, and wishes to provide the following clarification.

SUHAKAM wishes to highlight that the investigation being conducted in Ulu Baram is distinct and separate from the judicial review proceedings currently before the Miri High Court, as suggested in the news report citing the Sarawak Forestry Department published by Utusan Sarawak on 2 October 2025.

The investigation in Ulu Baram was initiated following complaints received by SUHAKAM’s Sarawak Office regarding alleged human rights violations. This is in line with Section 14(1) of the Human Rights Commission of Malaysia Act 1999, which empowers SUHAKAM to investigate complaints relating to human rights. In this regard, Section 12(3) of the same Act is not applicable in this case. The investigation aims to gather views from multiple stakeholders to ensure fairness and balance.

Regarding the postponement of SUHAKAM’s visit to Ba Data Bila, prior notice of the intended meeting and investigative visit was formally communicated to the Village Headman (Ketua Kaum) of Ba Data Bila through an official letter. Copies of this letter were also furnished to the Long Lama Sub-District Office and the Telang Usan District Office.

Initially, the Village Headman of Ba Data Bila expressed no objection to SUHAKAM’s visit. However, before the scheduled date, he requested for the visit to be deferred until after the conclusion of the judicial review proceedings before the Miri High Court on 30 October 2025. SUHAKAM respected and acceded to this request.

In view of the above, SUHAKAM reiterates that its visit to Ulu Baram is solely related to complaints of human rights violations received by its Sarawak Office and does not concern or interfere with the subject matter of any ongoing court proceedings. Moving forward, SUHAKAM will continue to engage with relevant agencies to ensure that the issues raised are addressed comprehensively and effectively.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

Date: 4 October 2025

Template PS 2025

Kenyataan Media No. 43-2025 (OCC)_Belanjawan 2026 Mesti Utamakan Kanak-Kanak

KUALA LUMPUR (3 OKTOBER 2025) – Pejabat Pesuruhjaya Kanak-kanak (OCC), SUHAKAM menggesa Kerajaan Malaysia agar memastikan Belanjawan 2026 mengambil pendekatan berorientasikan kanak-kanak, di mana peruntukan disalurkan khusus kepada kelangsungan hidup, perlindungan, pembangunan, dan penyertaan kanak-kanak. Selaras dengan obligasi Malaysia di bawah Konvensyen Mengenai Hak Kanak-kanak (UNCRC), belanjawan negara mestilah menyediakan pelaburan konkrit bagi menjamin hak kanak-kanak dan masa depan negara.

Komitmen yang kukuh diperlukan untuk memperkukuh inisiatif Sekolah Selamat. Ini termasuk peruntukan yang mencukupi bagi membaik pulih dan menaik taraf kemudahan sekolah serta alatan pembelajaran yang usang, memastikan sekolah di seluruh negara mencapai piawaian keselamatan, dan membiayai usaha advokasi anti-buli. Sekolah juga mesti menyediakan persekitaran yang selamat untuk kesejahteraan mental dan emosi. Belanjawan 2026 wajar memperluaskan pelaburan dalam perkhidmatan kesihatan mental kanak-kanak dengan menambah bilangan kaunselor dan psikologi di kawasan berkeperluan tinggi, menyediakan talian bantuan kesihatan mental yang mudah dicapai oleh golongan muda, serta membangunkan program kesedaran kepada ibu bapa, guru, dan murid bagi mengurangkan stigma serta membina budaya prihatin.

Perlindungan kanak-kanak daripada keganasan, penderaan, eksploitasi, dan amalan berbahaya juga perlu menjadi keutamaan belanjawan. Lebih banyak sumber diperlukan untuk pegawai perlindungan kanak-kanak, pekerja sosial, rumah perlindungan, serta program pencegahan yang menangani keganasan terhadap kanak-kanak. Turut sama penting ialah memperkukuh perkhidmatan dan sumber bagi perlindungan kanak-kanak untuk perlaksanaan sepenuhnya Akta Kanak-kanak 2001 (Akta 611), yang telah lama tertangguh. Tanpa peruntukan yang mencukupi, kanak-kanak akan terus terdedah kepada pelbagai bentuk bahaya dan kemudaratan yang menjejaskan hak dan maruah mereka.

Keperluan mendesak yang lain ialah menamatkan kemiskinan kanak-kanak dan menyokong keluarga yang kurang berkemampuan. Kemiskinan terus memberi kesan buruk terhadap pendidikan, kesihatan, dan menjejaskan peluang masa depan kanak-kanak. Belanjawan 2026 seharusnya memperkukuh perlindungan sosial untuk kanak-kanak dengan meningkatkan bantuan kewangan kepada keluarga berpendapatan rendah dan memperluaskan akses kepada makanan berkhasiat di sekolah untuk murid yang memerlukan.

Kesihatan dan pemakanan kanak-kanak juga menuntut pelaburan yang lebih besar. Belanjawan 2026 wajar memperkukuh program pemakanan untuk kanak-kanak kecil, menyokong perkhidmatan kesihatan berasaskan sekolah, dan memperluaskan fasiliti penjagaan kesihatan primer di kawasan yang kurang mendapat liputan. Usaha menangani masalah kekurangan zat makanan dan obesiti, bersama dengan langkah pencegahan kesihatan, akan membantu Malaysia melahirkan generasi yang lebih sihat dan berdaya saing untuk mencapai potensi penuh mereka.

Kesimpulannya, OCC menegaskan bahawa Belanjawan 2026 adalah peluang penting bagi Malaysia untuk menunjukkan komitmen yang tulen terhadap hak kanak-kanak. Setiap ringgit yang diperuntukkan untuk kanak-kanak adalah pelaburan dalam membina Malaysia yang lebih kukuh, selamat, dan berdaya tahan. Pelaburan terhadap kanak-kanak mesti menjadi keutamaan tertinggi negara.

-TAMAT-

Pejabat Pesuruhjaya Kanak-Kanak (OCC)
Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) 

Tarikh: 3 Oktober 2025

Template PS 2025 (1)

Media Statement No. 41-2025_SUHAKAM Welcomes the Appointment of Its New Commissioners (2025-2028)

KUALA LUMPUR (27 September 2025) – The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) warmly congratulates the six newly appointed Commissioners, whose term will run until 19 August 2028. The new Commissioners are:

  1. YBhg. Datuk Mary @ Mariati Robert
  2. Tuan Dahim Anak Nadot
  3. Puan Bathmavathi a/p K. Krishnan
  4. YBhg. Dato’ Ahmad Azam bin Ab Rahman
  5. YBhg. Datuk Tay Lee Ly
  6. Tuan Abdul Kadir Jailani bin Ismail

These appointments by His Majesty Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, upon the advice of the Prime Minister under section 5 of the Human Rights Commission of Malaysia Act 1999 [Act 597], reflect the Government’s commitment to strengthening SUHAKAM’s role as Malaysia’s national human rights institution in line with the Paris Principles.

With their wealth of professional experience, knowledge, and longstanding service in various fields, SUHAKAM is confident that the new Commissioners will bring fresh perspectives, renewed energy, and strong leadership to the Commission. The diversity of their backgrounds reflects the breadth of Malaysian society and strengthens SUHAKAM’s ability to address a wide range of human rights concerns at both national and international levels.

SUHAKAM looks forward to working collectively with the new Commissioners to further strengthen our role as an independent national human rights institution. We will continue to carry out our mandates and be critical in addressing emerging human rights challenges, including the protection of vulnerable groups, the advancement of economic, social, and cultural rights, the promotion of civil and political freedoms, and the strengthening of institutional reforms in line with Malaysia’s international commitments.

SUHAKAM reaffirms its commitment to promoting justice, equality, dignity, and respect for the rights of all persons in Malaysia and will continue to play an influential role in shaping a more just and inclusive society.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)
Date: 27 September 2025

2

Kenyataan Media No. 40-2025 (OCC)_Penjelasan Mengenai Undang-undang Rogol Statutori: Melindungi Kanak-kanak daripada Eksploitasi

KUALA LUMPUR (24 September 2025) – Pejabat Pesuruhjaya Kanak-kanak (OCC), SUHAKAM ingin memberikan penjelasan kepada orang awam mengenai prinsip undang-undang berkaitan rogol statutori di bawah Seksyen 375(g) Kanun Keseksaan, khususnya berhubung isu persetujuan (consent) dan perlindungan kanak-kanak.

Undang-undang ini digubal atas asas bahawa kanak-kanak perempuan bawah umur 16 tahun tidak mempunyai kapasiti undang-undang untuk memberikan persetujuan kepada sebarang bentuk hubungan seksual. Ini bermakna, walaupun wujud keadaan yang dilihat sebagai “suka sama suka”, undang-undang tetap menganggap kanak-kanak perempuan sebagai mangsa. Rasionalnya ialah kanak-kanak perempuan masih belum matang dari segi fizikal, mental dan emosi, dan mudah terdedah kepada manipulasi, pujukan atau eksploitasi oleh pihak lain. Berikutan itu, kanak-kanak perempuan yang menjadi mangsa perlu dilindungi oleh undang-undang bagi mengelakkan trauma berganda dan memastikan mereka tidak dipersalahkan atau dihukum. Hukuman dalam kes ini hanya dikenakan kepada pihak lelaki yang melakukan perbuatan tersebut, sama ada lelaki dewasa atau kanak-kanak di bawah umur 18 tahun.

Bagi pelaku kanak-kanak lelaki, undang-undang membolehkan mereka didakwa, tetapi tertakluk kepada prinsip khas keadilan kanak-kanak. Menurut Seksyen 91 Akta Kanak-Kanak 2001 [Akta 611], mahkamah akan mengenakan perintah untuk kanak-kanak yang didapati bersalah seperti penempatan di sekolah diluluskan (Sekolah Tunas Bakti) dan Sekolah Henry Gurney. Pendekatan ini menyeimbangkan prinsip akauntabiliti dengan memberikan peluang kedua kepada kanak-kanak, agar pelaku kanak-kanak tidak dihukum seperti pesalah dewasa tetapi tetap bertanggungjawab dan diberikan pemulihan.

OCC menegaskan bahawa undang-undang rogol statutori bukan untuk menghukum kanak-kanak perempuan yang menjadi mangsa, tetapi untuk melindungi mereka daripada sebarang bentuk eksploitasi dan diskriminasi. Undang-undang ini mencerminkan komitmen Malaysia terhadap kepentingan terbaik kanak-kanak sebagaimana yang digariskan dalam Konvensyen Mengenai Hak Kanak-kanak 1989 (CRC) dan Akta 611.

OCC menyeru semua pihak, khususnya agensi penguatkuasa, pendidik dan masyarakat, untuk memahami dan mempertahankan prinsip ini. Melindungi kanak-kanak adalah tanggungjawab bersama, dan setiap mereka berhak mendapat perlindungan penuh daripada eksploitasi serta peluang untuk membesar dengan selamat dan sihat.

-TAMAT-

Pejabat Pesuruhjaya Kanak-Kanak (OCC)
Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) 

Tarikh: 24 SEPTEMBER 2025