PS

Press Statement No. 10-2021_SUHAKAM Expresses its Concern of the Federal Court Decision on Malaysiakini

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (20 FEBRUARY 2021) – The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) respects the decision of the Federal Court which found that Malaysiakini was guilty of contempt of court over the readers’ comments relating to the judiciary posted on its site. However, SUHAKAM is concerned that this decision could set a precedent that may have significant implications on the people’s right to freedom of expression and freedom of information in the country.

The freedom of speech guaranteed under Article 10 (1) of the Federal Constitution is not absolute and may be restricted by law in the interest of preserving national security, public order or morality and international relations. SUHAKAM would like to point out that in today’s digital age where open discussion and comments are made public, portal owners should not be liable for comments made by the public on their portal. In this regard, SUHAKAM stresses that the country’s legal framework should keep pace with the continuously evolving character of digital media which increasingly serves as a platform for discourse and expression on issues of public interest.

The media is an essential instrument that contributes towards greater awareness and protection of human rights through its reporting of the human rights situation in the country.  In this regard, there should be an enabling environment for the media to work effectively to serve the public interest. Any demands or measures undertaken to remove digital content should be based on validly enacted law, independent oversight and through necessary and proportionate means to achieve the legitimate aims mentioned above.

Equal access to information, assurances on press freedom and responsible journalism will demonstrate Malaysia’s commitment to promote and protect the people’s right to freedom of opinion and expression which includes freedom to hold opinions without interference and to seek, receive and impart information and ideas through any media and regardless of frontiers.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

20 February 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (20 FEBRUARI 2021) – Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menghormati keputusan Mahkamah Persekutuan bahawa Malaysiakini didapati bersalah menghina mahkamah menerusi komen pembaca mengenai kehakiman yang diterbitkan di laman beritanya. Walau bagaimanapun, SUHAKAM bimbang keputusan ini akan mencipta suatu duluan kehakiman yang mungkin akan memberikan implikasi terhadap hak rakyat kepada kebebasan bersuara dan kebebasan maklumat di negara ini.

Kebebasan bersuara yang dijamin di bawah Perkara 10 (1) Perlembagaan Persekutuan bukanlah sesuatu yang mutlak dan ia boleh dibataskan oleh undang-undang bagi tujuan mengekalkan keselamatan negara, ketenteraman awam, prinsip moral dan hubungan antarabangsa. SUHAKAM ingin menyatakan bahawa dalam era digital kini di mana perbincangan serta komen dibuat secara terbuka, pemilik portal tidak seharusnya dipertanggungjawabkan terhadap komen yang dibuat oleh pembaca dalam portal mereka. Dalam perkara ini, SUHAKAM menekankan bahawa rangka kerja undang-undang perlu mengikut arus perkembangan di mana meningkatnya penggunaan media digital sebagai platform perbincangan isu berkaitan kepentingan awam.

Media adalah alat penting yang menyumbang kepada kesedaran dan perlindungan hak asasi manusia yang lebih baik melalui pelaporan mengenai keadaan hak asasi manusia dalam negara. Dalam hal ini, suatu persekitaran yang membolehkan media berfungsi secara berkesan harus diwujudkan bagi memenuhi kepentingan orang ramai. Apa-apa permintaan atau langkah yang diambil untuk menurunkan kandungan digital harus berdasarkan undang-undang, pengawasan bebas melalui kaedah yang perlu dan berkadaran bagi mencapai matlamat sah seperti disebut di atas.

Akses sama rata kepada maklumat, jaminan kebebasan media dan kewartawanan yang bertanggungjawab menggambarkan komitmen  Malaysia untuk mempromosi dan melindungi hak orang ramai kepada kebebasan berpendapat dan bersuara termasuk kebebasan berpendapat tanpa gangguan, serta hak untuk mendapatkan, menerima dan menyampaikan maklumat dan buah fikiran melalui apa jua saluran tanpa mengira sempadan.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

20 Februari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 9-2021_SUHAKAM Expresses its Concerns on the Alleged Use of Dating Website by IPT Students

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (17 FEBRUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) expresses its concerns regarding the recent news reports on the alleged use of certain dating website by students of higher education to obtain financial support in exchange for their companionship.

It was reported that there has been an increase of over 40% in the registration of new users on such dating website seemingly due to financial pressures during COVID-19 pandemic. These dating websites or other similar online dating applications may promote sexual exploitation activities which violate the principle of human rights.

This situation is very worrying and if there is no proper monitoring mechanism by the authorities, it may lead to negative impacts on our younger generation. SUHAKAM is of the view that the younger generation, regardless of their gender should be provided with sufficient assistance and support to allow them to develop their personal potential, be it in their studies or professional life. In this regard, SUHAKAM calls upon the relevant authorities to work together with expert bodies and organisations to study the root causes for the prevalence of such practices, with a view to identifying and implementing measures to effectively address the matter.

SUHAKAM calls for the relevant Ministries such as the Ministry of Women, Family and Community Development (MWFCD) and the Ministry of Communications and Multimedia to conduct regular monitoring of online dating websites and other similar applications. There should be a balance between right to information and internet censorship in controlling what can be accessed, published, or viewed on the website especially when it involves younger generation and children.

SUHAKAM also wishes to remind parents and guardians to always monitor their children’s internet activities in order to protect them from accessing sexually-explicit websites that could potentially be detrimental to their safety and well-being.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

17 February 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (17 FEBRUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyuarakan kebimbangannya berhubung laporan media baru-baru ini tentang penggunaan laman web pencarian teman tertentu oleh pelajar pusat pengajian tinggi untuk menawarkan diri jadi peneman bagi mendapatkan sokongan kewangan.

Dilaporkan bahawa terdapat peningkatan pendaftaran pengguna laman web tersebut sebanyak 40% berkemungkinan disebabkan oleh tekanan kewangan semasa pandemik COVID-19. Laman web ini atau aplikasi pencarian teman dalam talian yang serupa boleh mempromosi aktiviti eksploitasi seksual yang melanggar prinsip hak asasi manusia.

Keadaan ini amat membimbangkan dan sekiranya tiada mekanisma pemantauan yang sewajarnya oleh pihak berkuasa, ia boleh memberikan kesan buruk kepada generasi muda. SUHAKAM berpandangan bahawa generasi muda, tanpa mengira gender mereka seharusnya diberikan bantuan dan sokongan yang secukupnya bagi membolehkan mereka untuk meningkatkan potensi diri mereka sama ada dalam aspek pelajaran atau kehidupan professional. Dalam perkara ini, SUHAKAM menyeru pihak berkuasa berkenaan untuk bekerjasama dengan pakar dan organisasi berkaitan bagi mengkaji punca mengapa perkara ini berleluasa dan mengenal pasti serta melaksanakan langkah-langkah untuk menangani isu ini dengan efektif.

SUHAKAM menyeru agar Kementerian berkaitan iaitu Kementerian Wanita, Keluarga dan Pembangunan Masyarakat dan Kementerian Komunikasi dan Multimedia menjalankan pemantauan berkala ke atas laman web pencarian teman sebegini atau aplikasi lain yang serupa. Adalah penting untuk memastikan keseimbangan antara hak untuk mendapatkan maklumat dan tapisan internet dalam mengawal apa yang boleh diakses, diterbitkan atau dilihat dalam laman web terutamanya apabila ia melibatkan generasi muda dan kanak-kanak.

SUHAKAM juga ingin mengingatkan ibu bapa dan penjaga untuk sentiasa memantau aktiviti internet anak-anak bagi melindungi mereka daripada mengakses laman web berunsur lucah yang berpotensi menjejaskan keselamatan dan kesejahteraan diri mereka.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

17 Februari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 8-2021_SUHAKAM Commends Government’s Decision to Provide Free COVID-19 Vaccination

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (15 FEBRUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) commends the Government for its decision to provide free COVID-19 vaccination for all, including non-citizens residing in Malaysia which will include diplomats, expatriates, students, foreign spouses and children, foreign workers and UNHCR card holders.

This move can be seen as a recognition of the principle of access to health for all in Malaysia and is in line with the principles of non-discrimination and equal treatment as promulgated in the Universal Declaration of Human Rights (UDHR). Access to healthcare is a fundamental human right that should be enjoyed by everyone, regardless of their status. The right to health contains entitlements which include the right to a system of health protection providing equal opportunity for everyone to access healthcare.

SUHAKAM also hopes that the Government will realise its decision to provide free vaccination for undocumented migrants and ensure that those who come forward to participate in the National Immunisation Programme will not be arrested and penalised for their undocumented status. While we understand the powers within the immigration laws provide for arrest of those without valid documents, the urgency during this pandemic demands that a safe and secure environment must exist in order for all persons to come out voluntarily for vaccination.

In this regard, SUHAKAM welcomes the Government’s readiness to work together with various parties including NGOs towards ensuring an effective immunisation programme for all.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

15 February 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (15 FEBRUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menyambut baik keputusan Kerajaan untuk menyediakan vaksin COVID-19 secara percuma kepada semua termasuk bukan warganegara yang menetap di Malaysia dan ini akan melibatkan diplomat, pegawai dagang, pelajar, pasangan warga asing dan anak mereka, pekerja asing dan pemegang kad UNHCR.

Langkah ini boleh dilihat sebagai satu pengiktirafan terhadap prinsip akses kepada kesihatan bagi semua orang di Malaysia dan ia sejajar dengan prinsip anti-diskriminasi serta layanan sama rata seperti mana yang diisytiharkan dalam Perisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat (UDHR). Akses kepada penjagaan kesihatan adalah hak asasi yang seharusnya dinikmati oleh semua orang tanpa mengira status mereka. Hak kepada kesihatan merangkumi hak kepada sebuah sistem perlindungan kesihatan yang memberikan peluang sama rata kepada semua untuk mendapat akses kepada penjagaan kesihatan.

SUHAKAM juga berharap agar Kerajaan akan merealisasikan keputusan mereka untuk menyediakan vaksin percuma kepada migran tanpa dokumen dan memastikan agar mereka yang tampil untuk menyertai Program Imunisasi Kebangsaan ini tidak akan ditangkap dan didenda disebabkan status mereka yang tidak berdokumen. Walaupun kami memahami kuasa undang-undang imigresen menetapkan bahawa tangkapan boleh dibuat terhadap mereka yang tidak mempunyai dokumen, tetapi melihat kepada keadaan mendesak ketika pandemik ini, persekitaran yang selamat amat perlu bagi membolehkan semua orang tampil secara sukarela untuk vaksinasi.

Dalam hal ini, SUHAKAM menyambut baik kesediaan Kerajaan untuk bekerjasama dengan pelbagai pihak termasuk badan bukan kerajaan ke arah memastikan program imunisasi yang efektif kepada semua.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

15 Februari 2021Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 7-2021_SUHAKAM Calls for the Early Enactment of the IPCC Bill 2020

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (10 FEBRUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) is disturbed by the recent media reports of alleged assault on a civilian by police officers based on the suspicion that he was involved with smuggling cigarettes.

While the country is now in the state of emergency, this does not warrant the abuse of power by any parties in any situation. The abuse of power by the law enforcement authorities is not something new. Between 2015-2020, SUHAKAM has received a total of 479 complaints relating to excessive use of force and abuse of power by the police force.

In accordance with the United Nations Office for Drugs and Crime (UNODC) Handbook on Police Accountability, Oversight and Integrity, SUHAKAM is of the view that an effective review process by an enforcement oversight body is crucial particularly in addressing cases of misconduct concerning excessive or unlawful use of force and firearms by police officers. SUHAKAM wishes to highlight that the use of force should only be necessary and proportionate to the law enforcement’s objective and the level of resistance encountered.

In this regard, SUHAKAM calls for the early enactment of the Independent Police Conduct Commission (IPCC) Bill and call on the Government to ensure that the IPCC Bill incorporates the substantive essence of the Independent Police Complaints and Misconduct Commission (IPCMC) Bill 2019 and the recommendations from the 2005 Royal Commission to Enhance the Operation and Management of the Royal Malaysian Police. SUHAKAM is convinced that the establishment of a more independent, free and transparent body will go a long way in restoring and enhancing the public confidence in the police force.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

10 February 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (10 FEBRUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan dengan laporan media baru-baru ini berhubung dakwaan serangan anggota polis terhadap seorang lelaki kerana dia disyaki terlibat dalam penyeludupan rokok.

Walaupun negara kita kini berada dalam keadaan darurat, ini tidak bermakna mana-mana pihak boleh menyalahgunakan kuasa mereka dalam apa jua keadaan. Penyalahgunaan kuasa oleh pihak berkuasa bukanlah sesuatu yang baharu. Antara tahun 2015-2020, SUHAKAM telah menerima sejumlah 479 aduan berhubung penggunaan kekerasan yang melampau dan salah guna kuasa oleh pihak polis.

Selaras dengan Panduan Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Hal Ehwal Dadah dan Jenayah (UNODC) mengenai Kebertanggungjawapan, Pengawasan dan Integriti Polis, SUHAKAM berpandangan bahawa proses semakan yang berkesan oleh sebuah badan pengawasan penguatkuasaan amat penting terutamanya dalam menangani kes-kes salah laku berkaitan penggunaan kekerasan dan senjata api yang melampau atau menyalahi undang-undang oleh pegawai polis. SUHAKAM ingin menekankan bahawa penggunaan kekerasan haruslah hanya mengikut keperluan dan bersekadar dengan objektif dan tahap tentangan yang dihadapi.

Dalam hal ini, SUHAKAM menyeru agar penggubalan Rang Undang-Undang (RUU) Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis (IPCC) 2020 disegerakan dan Kerajaan perlu memastikan agar RUU IPCC ini merangkumi intipati Rang Undang-Undang Suruhanjaya Bebas Aduan dan Salah Laku Polis (IPCMC) 2019 serta syor-syor Suruhanjaya Diraja Penambahbaikan Perjalanan dan Pengurusan Polis Diraja Malaysia (PDRM) 2005. SUHAKAM yakin bahawa penubuhan satu badan yang lebih bebas, adil dan telus akan mengembalikan dan meningkatkan keyakinan rakyat terhadap pasukan polis.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

10 Februari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 6-2021_Establishment of an RCI into the Allegations of Judicial Misconduct

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (3 FEBRUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) refers to the decision of the High Court yesterday dismissing the application by YA Datuk Dr. Haji Hamid Sultan Abu Backer for a stay of the proceedings before the Judges’ Ethics Committee. The Court of Appeal has yet to decide on YA Datuk Dr. Haji Hamid Sultan Abu Backer’s appeal against an earlier decision of the High Court on 21 January 2021 refusing leave for a judicial review of the decision of the Judges’ Ethics Committee to hear the allegation against him in camera. SUHAKAM reiterates its call for the establishment of a Royal Commission of Inquiry (RCI) on an urgent basis to look into the allegations of judicial misconduct contained in his affidavit.

The Government had announced in February 2019 that it would establish a RCI to look into the allegations made in the affidavit. To date, there seems to be no further developments on the establishment of the RCI.

SUHAKAM reasserts that the Judiciary is an independent branch of the Government guaranteed under the Federal Constitution. The establishment of a RCI would allow an open inquiry process and demonstrate the Judiciary’s commitment to conduct a thorough and impartial inquiry, ultimately strengthening the public’s trust and confidence in Malaysia’s justice system.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

3 February 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (3 FEBRUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) merujuk kepada keputusan Mahkamah Tinggi semalam di mana permohonan YA Datuk Dr. Haji Hamid Sultan Abu Backer untuk menangguhkan prosiding di hadapan Jawatankuasa Etika Hakim telah ditolak. Mahkamah Rayuan masih belum membuat keputusan mengenai rayuan YA Datuk Dr. Haji Hamid Sultan Abu Backer terhadap keputusan Mahkamah Tinggi pada 21 Januari 2021 yang telah menolak semakan kehakiman berhubung dengan pendengaran dakwaan YA Datuk Dr. Haji Hamid Sultan Abu Backer di hadapan Jawatankuasa Etika Hakim secara tertutup. SUHAKAM ingin mengulangi seruannya agar sebuah Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) ditubuhkan dengan segera bagi menyiasat dakwaan mengenai salah laku kehakiman yang terkandung dalam afidavit berkenaan.

Pada Februari 2019, Kerajaan telah mengumumkan bahawa RCI akan ditubuhkan bagi menyiasat dakwaan yang terkandung dalam afidavit berkenaan. Sehingga kini, tiada sebarang perkembangan mengenai penubuhan RCI tersebut.

SUHAKAM menegaskan bahawa Badan Kehakiman merupakan badan bebas Kerajaan yang dijamin di bawah Perlembagaan Persekutuan. Penubuhan RCI tersebut akan membolehkan proses inkuiri dijalankan secara terbuka dan menunjukkan komitmen Badan Kehakiman untuk menjalankan siasatan yang telus dan saksama, dan mengukuhkan kepercayaan dan keyakinan rakyat terhadap sistem keadilan Malaysia.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

3 Februari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

(OCC) Press Statement No. 2-2021_Government is Urged to Focus More on Children’s Safety

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (1 FEBRUARY 2021)    –    The Children’s Commissioner of the Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM), Prof Dato’ Noor Aziah Mohd Awal is saddened by the recent death of a 7-year-old boy in Taman Krubong Jaya, Melaka due to alleged abuse by his mother and stepfather. It is understood that the case is now under investigation and it is hoped that those responsible parties will be brought to justice and be punished accordingly.

Due to the COVID-19 pandemic and the movement control orders (MCOs), children are already facing difficulties in accessing their basic rights including proper education and leisure. It is frustrating to hear that there are many children who are unable to live in a safe environment. The Ministry of Women, Family and Community Development (MWFCD) recorded a total of 4,349 cases of physical, sexual and emotional abuse on children last year, along with 2,287 domestic violence cases. MWFCD further affirmed that the numbers were especially high during the implementation of the various MCOs. It was also reported that there was an increase in the number of child incest cases during the MCOs. In addition, a court in Malaysia had recently sentenced a man to 1,050 years jail with 24 strokes of the cane for raping his 12-year-old stepdaughter 105 times over the period of two years. These cases show that violence against children is still prevalent in our country.

Thus, the Children’s Commissioner urges the MWFCD to revive the Talian NUR helpline which was specially dedicated to children and handled by trained staff with psycho-social qualifications. The current Talian Kasih does not have a special dedicated line as such. The Government should also undertake more efforts to ensure the children’s safety particularly those who live in the rural areas. Talian Kasih 15999 hotline and the WhatsApp number 019-2615999 should be promoted through all forms of social media platforms, television, radio, advertisement board at all public areas including highways, mosques, temples, schools, hospitals, supermarkets, buses and train stations. MWFCD is also urged to make full use of the provisions in the Child (Amendment) Act 2016 on the appointment of assistant protector amongst NGOs.

The Children’s Commissioner stresses that it is pertinent for the foster families to register themselves with the Department of Social Welfare (JKM). This is to allow JKM to monitor the child’s well-being and safety, and to provide necessary advice if the biological parents decide to take the child back into their care. While foster care is encouraged, JKM should provide the proper procedures for those who wish to do so in order to protect the child, should the legal guardian (parents of the child) wish to take the child back into their care.

The community is also urged to be a more caring society. Each of us has a responsibility to report to the authorities if any child in our neighbourhood is suspected of being abused by their parent or guardian. Private and government doctors must also report child abuse cases if they found elements of child abuse while giving treatment. In order to stop violence against children, it will require serious cooperation from all parties.

-END-

Professor Dato’ Noor Aziah Hj. Mohd Awal, Children’s Commissioner

1 February 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (1 FEBRUARI 2021)   –   Pesuruhjaya Kanak-kanak, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM), Prof Dato’ Noor Aziah Mohd Awal berasa dukacita akan kes kematian seorang kanak-kanak lelaki berusia 7 tahun di Taman Krubong Jaya, Melaka dipercayai akibat didera oleh ibu kandung dan bapa tirinya. Difahamkan bahawa kes tersebut sedang disiasat dan adalah diharapkan pihak yang bertanggungjawab akan dihadapkan ke muka pengadilan dan dijatuhkan hukuman yang setimpal.

Berikutan pandemik COVID-19 dan perintah kawalan pergerakan (PKP), kanak-kanak telahpun menghadapi kesukaran dalam memperolehi hak-hak asas mereka termasuk pendidikan dan beriadah yang sempurna. Adalah sangat mengecewakan apabila mengetahui terdapat ramai kanak-kanak yang tidak dapat hidup dalam persekitaran yang selamat. Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM) telah merekodkan sejumlah 4,349 kes penderaan fizikal, seksual dan emosi ke atas kanak-kanak tahun lepas, termasuk 2,287 kes keganasan rumahtangga. Kementerian juga mengesahkan jumlah kes tinggi terutamanya ketika pelaksanaan pelbagai PKP. Ia juga telah dilaporkan dalam berita bahawa kes sumbang mahram telah meningkat ketika tempoh PKP. Sebuah Mahkamah di Malaysia telah menjatuhkan hukuman penjara selama 1050 tahun dan 24 sebatan ke atas seorang lelaki kerana telah merogol anak tirinya yang berusia 12 tahun sebanyak 105 kali dalam tempoh 2 tahun. Semua ini menunjukkan keganasan terhadap kanak-kanak adalah masih sangat ketara di negara kita.

Oleh yang demikian, Pesuruhjaya Kanak-kanak SUHAKAM menggesa KPWKM untuk mengembalikan semula fungsi Talian NUR yang sebelum ini didedikasikan khas untuk kanak-kanak dan dikendalikan oleh kakitangan yang terlatih dengan kelayakan psikososial. Talian Kasih yang ada hari ini  tidak mempunyai talian khusus seperti itu. Kerajaan juga hendaklah memfokuskan usaha yang lebih bagi menjamin keselamatan kanak-kanak terutamanya mereka yang tinggal di kawasan pedalaman. Talian Kasih 15999 serta nombor WhatsApp 019-2615999 hendaklah dipromosikan melalui semua bentuk platform media sosial, televisyen, radio, papan iklan di semua tempat awam termasuk lebuh raya, masjid-masjid, kuil-kuil, sekolah-sekolah, hospital-hospital, pasaraya-pasaraya, dan stesen-stesen bas dan keretapi. KWPKM juga digesa untuk  menggunakan peruntukan undang-undang dalam Akta Kanak-kanak (Pindaan) 2016 berhubung perlantikan Pembantu Pelindung dalam kalangan NGO-NGO.

Pesuruhjaya Kanak-kanak SUHAKAM menekankan bahawa adalah mustahak untuk semua keluarga pelihara (foster) mendaftarkan diri dengan Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM). Hal ini untuk membolehkan JKM memantau keselamatan dan kesejahteraan kanak-kanak serta memberi nasihat yang bersesuaian sekiranya ibu bapa kandung ingin mengambil kembali anak mereka untuk dijaga. Walaupun pengambilan anak pelihara adalah amat digalakkan, JKM hendaklah menyediakan prosedur yang sesuai kepada mereka yang ingin berbuat demikian bagi melindungi kanak-kanak sekiranya penjaga yang sah (ibu bapa kandung kanak-kanak) ingin mengambil semula kanak-kanak untuk dijaga.

Masyarakat juga digesa untuk menjadi masyarakat yang lebih prihatin. Setiap orang mempunyai tanggungjawab untuk melaporkan kepada pihak berkuasa jika didapati ada kanak-kanak dalam kawasan kejiranan yang disyaki didera oleh ibu bapa atau penjaganya.  Para doktor swasta dan kerajaan juga mesti melaporkan kes penderaan kanak-kanak jika menemui unsur-unsur penderaan kanak-kanak ketika memberikan rawatan. Kerjasama yang serius dari semua pihak diperlukan demi menghentikan keganasan terhadap kanak-kanak.

-TAMAT-

Professor Dato’ Noor Aziah Hj. Mohd Awal, Pesuruhjaya Kanak-Kanak

1 Februari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 5-2021_SUHAKAM Urges the Government to Provide Free COVID-19 Vaccine for All

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (26 JANUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) urges the Government to provide free COVID-19 vaccine for all including the vulnerable communities, refugees, migrants, stateless persons, the detainees in the detention centres and prison inmates, without discrimination based on their nationality status.

SUHAKAM notes that the Government has established the Special Committee on Ensuring Access to COVID-19 Vaccine Supply (JKJAV) in 2020 to look into the matters relating to the procurement and distribution of the COVID-19 vaccine. According to the updates provided by the Government in December 2020, the current supply of the COVID-19 vaccine will allow 82.8% of Malaysians to receive the vaccine.

The right to health is a basic human right enjoyed by everyone. The access to healthcare, including vaccines, is an essential aspect of the right to health. The vulnerable communities, the refugees, migrant and undocumented workers and stateless persons face the risk of falling through the cracks in the current health system for many reasons including their status and nationality, and inability to afford the healthcare costs. It was reported that there are approximately 2.5 million documented migrant workers in the country, and this does not include the number of undocumented migrant workers as there is no clear data on this. In addition, there have been cases of COVID-19 infections in the detention centres and prisons. It is therefore important to take this into consideration when the Government distributes the COVID-19 vaccine.

SUHAKAM stresses that COVID-19 does not discriminate, it affects everyone including these vulnerable communities. SUHAKAM takes note of the news reports in the first week of January 2021 that JKJAV planned to suggest free vaccination for migrant workers in the country. In this regard, SUHAKAM hopes that JKJAV will look into this matter and ensure free COVID-19 vaccination for all including migrant and undocumented workers, refugees, stateless persons and the detainees in the detention centres and prison inmates.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

26 January 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (26 JANUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menggesa Kerajaan untuk memberikan vaksin COVID-19 secara percuma kepada semua termasuk golongan rentan, pelarian, migran, orang tanpa kewarganegaraan, tahanan dalam pusat tahanan dan banduan dalam penjara tanpa diskriminasi berdasarkan status kewarganegaraan mereka.

SUHAKAM mengambil maklum bahawa Kerajaan telah menubuhkan Jawatankuasa Khas Jaminan Akses Bekalan Vaksin COVID-19 (JKJAV) pada tahun 2020 bagi meneliti perkara-perkara berkaitan perolehan dan pengagihan vaksin COVID-19. Menurut perkembangan yang dimaklumkan oleh Kerajaan pada bulan Disember 2020, bekalan vaksin COVID-19 pada masa ini akan membolehkan 82.8% rakyat Malaysia menerima vaksin tersebut.

Hak kepada kesihatan adalah hak asasi yang sepatutnya dinikmati oleh semua. Akses kepada penjagaan kesihatan, termasuk vaksin adalah satu aspek penting bagi hak kepada kesihatan. Golongan rentan, pelarian, pekerja migran dan pekerja tanpa dokumen dan orang tanpa kewarganegaraan menghadapi risiko dipinggirkan dalam sistem kesihatan sedia ada atas pelbagai sebab termasuk status dan kewarganegaraan mereka, dan ketidakmampuan untuk menanggung kos penjagaan kesihatan. Ia telah dilaporkan bahawa terdapat lebih kurang 2.5 juta pekerja migran berdokumen di negara ini, dan ini tidak termasuk bilangan pekerja migran tanpa dokumen kerana tiada data yang jelas tentang perkara ini. Tambahan pula, terdapat kes jangkitan COVID-19 di pusat tahanan dan penjara. Oleh itu, adalah penting agar perkara ini dipertimbangkan apabila Kerajaan mengagihkan vaksin COVID-19.

SUHAKAM menekankan bahawa COVID-19 tidak mendiskriminasi dan ia memberikan kesan kepada semua termasuk golongan rentan. SUHAKAM mengambil maklum tentang beberapa laporan berita pada minggu pertama Januari 2021 yang menyatakan bahawa JKJAV merancang untuk mencadangkan agar vaksinasi percuma diberikan kepada pekerja migran dalam negara. Dalam hal ini, SUHAKAM berharap JKJAV akan memperhalusi perkara ini dan memastikan agar vaksinasi percuma diberikan kepada semua termasuk pekerja migran, pekerja tanpa dokumen, pelarian, orang tanpa kewarganegaraan, tahanan dalam pusat tahanan dan banduan dalam penjara.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

26 Januari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 4-2021_International Day of Education

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (24 JANUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) commemorates the International Day of Education which falls on 24 January every year. This year’s theme ‘Recover and Revitalize Education for the COVID-19 Generation’ is apt as it portrays one of the main challenges faced by many around the world including Malaysia, which is access to education.

Equal access to education is the most basic human right provided under Article 12 of the Federal Constitution. The COVID-19 pandemic has not only caused severe health and economic impacts, it has also posed challenges for students in accessing education. While schools and universities has resorted to technological solutions to conduct online classes and lectures for students, this did not ensure access to education for all as the underprivileged students faced difficulties in accessing online education due to the lack of access to internet or technological devices. In this regard, SUHAKAM commends the noble efforts by various parties including non-governmental organizations and Members of Parliament and State Legislative Assemblies to provide laptops and tablets for the underprivileged students.

SUHAKAM notes that RM47.2 billion has been allocated to the Ministry of Education and RM11.6 billion to the Ministry of Higher Education in Budget 2021 to provide quality education in the country. In the midst of the pandemic, the Government should also focus on the mitigation of the learning loss and prevent dropouts particularly among the vulnerable groups in the country. In this regard, SUHAKAM urges both Ministries to expedite the improvement of the educational facilities and provide the necessary assistance to enable online education and a conducive learning environment for all in every corner of Malaysia, leaving no one behind. SUHAKAM also calls for the implementation of precautionary measures and strict implementation of the standard operating procedures (SOPs) to ensure the safety of students who are involved with examinations and required to attend school in person.

SUHAKAM is of the view that human rights education is an integral part of the efforts to eliminate racial polarisation and discrimination in the national education system. As an effort to promote the inclusion of human rights education in schools, SUHAKAM, in collaboration with the Ministry of Education, has so far implemented the Human Rights Best Practices (ATHAM) program in 469 schools throughout Malaysia. Furthermore, SUHAKAM adopted its 2021-2025 Strategic Plan in 2020 and one of its strategic objectives is to eliminate racism through education. Despite the challenges posed by the COVID-19 pandemic to the implementation of human rights education, SUHAKAM is committed to work with the Ministry of Education to expand and improve the implementation of human rights education in Malaysia.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

24 January 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (24 JANUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) memperingati Hari Pendidikan Antarabangsa yang disambut pada 24 Januari setiap tahun. Tema Hari Pendidikan Antarabangsa bagi tahun ini – “Memulihkan dan Menggiatkan Semula Pendidikan untuk Generasi COVID-19” adalah sesuai kerana ia menggambarkan salah satu cabaran utama yang dihadapi oleh ramai orang di seluruh dunia termasuk Malaysia iaitu akses kepada pendidikan.

Akses pendidikan yang sama rata adalah hak asasi yang termaktub di bawah Artikel 12 Perlembagaan Persekutuan. Pandemik COVID-19 bukan hanya mengakibatkan impak buruk terhadap kesihatan dan ekonomi, ia juga memberikan cabaran kepada pelajar dari segi akses kepada pendidikan. Walaupun sekolah dan universiti telah menggunakan teknologi maklumat bagi mengadakan kelas dan kuliah secara maya untuk pelajar, bukan semua pelajar yang mendapat akses kepada pendidikan. Pelajar yang kurang bernasib baik menghadapi kesukaran dalam mengakses pendidikan secara maya disebabkan ketiadaan akses kepada internet atau peralatan elektronik. Dalam hal ini, SUHAKAM memuji usaha murni pelbagai pihak termasuk badan bukan kerajaan, Ahli Parlimen dan Ahli Dewan Undangan Negeri yang menyediakan bantuan komputer riba dan tablet kepada pelajar yang kurang berkemampuan.

SUHAKAM mengambil maklum bahawa peruntukan sebanyak RM47.2 bilion telah diberikan kepada Kementerian Pendidikan dan RM11.6 bilion kepada Kementerian Pengajian Tinggi dalam Belanjawan 2021 bagi menyediakan pendidikan berkualiti dalam negara. Di tengah-tengah pandemik ini, Kerajaan perlu memberi fokus kepada usaha mitigasi bagi pembelajaran yang ketinggalan dan mengelakkan keciciran (dropout) terutamanya di kalangan golongan rentan dalam negara ini. Dalam hal ini, SUHAKAM menggesa kedua-dua Kementerian untuk mempercepatkan penambahbaikan kemudahan pendidikan dan menyediakan bantuan bagi membolehkan pendidikan secara maya dan persekitaran pendidikan yang kondusif untuk semua di seluruh Malaysia, tanpa meninggalkan sesiapa. SUHAKAM turut menyeru kepada pelaksanaan prosedur operasi standard (SOP) dan langkah-langkah pencegahan yang ketat bagi memastikan keselamatan pelajar yang terlibat dalam peperiksaan dan perlu hadir ke sekolah.

SUHAKAM berpandangan bahawa pendidikan hak asasi manusia adalah satu bahagian penting dalam usaha menghapuskan polarisasi kaum dan diskriminasi dalam sistem pendidikan. Sebagai usaha untuk mempromosikan keterangkuman pendidikan hak asasi manusia di sekolah, SUHAKAM dengan kerjasama Kementerian Pendidikan setakat ini telah melaksanakan program Amalan Terbaik Hak Asasi Manusia (ATHAM) di 469 sekolah di seluruh Malaysia. Tambahan pula, SUHAKAM telah menerima pakai Pelan Strategik 2021-2025 pada tahun 2020 dan salah satu daripada objektif strategiknya adalah menghapuskan diskriminasi kaum melalui pendidikan. Walaupun terdapat cabaran yang timbul daripada pandemik COVID-19 dalam melaksanakan pendidikan hak asasi manusia, SUHAKAM komited untuk bekerjasama dengan Kementerian Pendidikan untuk memperluas dan menambah baik pendidikan hak asasi manusia di Malaysia.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

24 Januari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

Press Statement No. 3-2021_Amendments to the Syariah Courts (Criminal Jurisdiction) Act 1965 (Act 355)

KUALA LUMPUR (20 JANUARY 2021)   –   The Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) is concerned over the recent news reports regarding the possibility for the Government to introduce heavier punishments on a specific group of people, particularly the lesbians, gays, bisexuals and transgender (LGBT) through amendments to the Syariah Courts (Criminal Jurisdiction) Act 1965 (Act 355).

Currently, Act 355 provides that Syariah courts are empowered to impose maximum sentences of imprisonment not exceeding three years, any fine not exceeding RM5,000, or with whipping not exceeding six strokes or with any combination thereof for offences under the Islamic law. 

With regard to the proposed heavier punishments under Act 355, SUHAKAM reiterates that all forms of torture and other cruel, inhuman or degrading treatment including whipping are absolutely prohibited under international human rights standards, particularly the Universal Declaration of Human Rights (UDHR). Over the years, SUHAKAM has called for the repeal of corporal punishment in all laws, both civil and Syariah, to be in compliance with the international human rights standards. The imposition of the punishment of whipping on female offenders under the State Syariah Enactments violates the equality provision (Article 8) of the Federal Constitution since the federal Criminal Procedure Code exempts female offenders from the punishment of whipping for offences under federal law.

SUHAKAM stresses that all individuals, regardless of their sexual orientation or gender identity, should have the same fundamental rights as enshrined in the Federal Constitution including their right to privacy and to live with dignity. SUHAKAM notes that the Government has responded in Parliament in November 2020 that the proposed amendments to Act 355 would be further discussed with the other States in early 2021. In this regard, SUHAKAM calls upon the Government to reconsider the proposal to amend Act 355 and ensure that it is in line with the international human rights standards. SUHAKAM further recommends that the Government adopt a more compassionate approach by respecting human rights for all through continuous dialogues and awareness raising programmes with the relevant stakeholders.

-END-

Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM)

20 January 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (20 JANUARI 2021)   –   Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) menzahirkan kebimbangan terhadap laporan berita baru-baru ini bahawa Kerajaan mungkin meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965 (Akta 355) bagi memperkenalkan hukuman yang lebih berat ke atas golongan tertentu terutamanya lesbian, gay, biseksual dan transgender (LGBT).

Buat masa ini, Akta 355 memperuntukkan bahawa Mahkamah Syariah mempunyai bidang kuasa untuk mengenakan hukuman maksimum penjara selama tempoh tidak melebihi tiga tahun, denda tidak melebihi RM5,000, atau sebatan  tidak melebihi enam sebatan atau apa-apa gabungan hukuman tersebut bagi kesalahan-kesalahan di bawah hukum syarak.

Berhubung dengan cadangan hukuman lebih berat di bawah Akta 355, SUHAKAM menekankan bahawa segala bentuk penyeksaan dan layanan atau hukuman lain yang zalim, tidak berperikemanusiaan dan menjatuhkan maruah termasuk sebatan adalah dilarang sama sekali di bawah piawaian hak asasi manusia antarabangsa terutamanya Perisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat (UDHR). Selama ini, SUHAKAM menyeru kepada pemansuhan hukuman sebatan dalam semua undang-undang Sivil dan Syariah agar ianya selaras dengan piawaian hak asasi manusia antarabangsa. Pengenaan hukuman sebatan terhadap pesalah wanita di bawah Enakmen Syariah Negeri adalah bertentangan dengan peruntukan kesamarataan dalam (Perkara 8) Perlembagaan Persekutuan memandangkan Kanun Prosedur Jenayah persekutuan mengecualikan pesalah wanita daripada hukuman sebatan bagi kesalahan di bawah undang-undang persekutuan. 

 SUHAKAM menekankan bahawa setiap individu, tanpa mengira orientasi seks atau identiti gender mereka, seharusnya mendapat hak asasi yang sama sepertimana yang termaktub di bawah Perlembagaan Persekutuan termasuk hak privasi dan hak kepada kehidupan yang bermaruah. SUHAKAM mengambil maklum bahawa Kerajaan telah memberi maklum balas di Parlimen pada November 2020 bahawa cadangan pindaan ke atas Akta 355 akan dibincangkan dengan lebih lanjut bersama negeri-negeri lain pada awal tahun 2021. Sehubungan itu, SUHAKAM menyeru Kerajaan untuk mempertimbangkan semula cadangan pindaan Akta 355 dan memastikan agar ia selaras dengan piawaian hak asasi manusia antarabangsa. SUHAKAM turut mencadangkan agar Kerajaan mengguna pakai pendekatan yang lebih prihatin dengan menghormati prinsip hak asasi manusia untuk semua termasuk melalui sesi dialog yang berterusan dan program kesedaran bersama pihak berkepentingan.

-TAMAT-

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM)

20 Januari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my

PS

(OCC) Press Statement No. 1-2021_Alleged Rape in Police Lock-up

PRESS STATEMENT

KUALA LUMPUR (18 JANUARY 2021)    –    The Children’s Commissioner of the Human Rights Commission of Malaysia (SUHAKAM) is appalled with the recent news of a 16 year-old girl who was allegedly raped by a male detainee in the lock-up at a police station in Sarawak.

The aforementioned case raises concerns on the Government’s lack of measures and mechanisms to protect children, even in detention. According to the Child Act 2001, a child is defined as those below the age of 18 years. The Children’s Commissioner would also like to emphasise that Malaysia, as a State Party to the Convention on the Rights of the Child (CRC), has the obligations to undertake the necessary actions to protect children’s rights.

Based on the information received from SUHAKAM’s office in Sarawak, the girl has lodged a police report of the unfortunate incident. It is of utmost importance that the investigation be carried out in the best interest of the child as such incident should not have occurred especially when the child was under the supervision of the law enforcement officers. More often than not, when a child comes into conflict with the law, there is a tendency to forget the fact that children are first and foremost victims and fundamental care to protect them is highly necessary.

While I understand that this case is now under investigation, I am of the view that the police should take serious and immediate actions to address this matter including by reviewing its standard operating procedures (SOPs) for the lock-up and improving its facilities such as the CCTVs to ensure children’s rights are protected. The Office of the Children’s Commissioner (OCC) will continue to follow up on this matter and make the necessary recommendations to ensure the right of the child and their safety are protected.

-END-

Professor Dato’ Noor Aziah Hj. Mohd Awal

Children’s Commissioner

18 January 2021

Media queries: Contact Mrs. Norashikin Hamzah at 03-2612 5687 / 019-621 5336 or shikin@suhakam.org.my

KENYATAAN MEDIA

KUALA LUMPUR (18 JANUARI 2021)   –   Pesuruhjaya Kanak-Kanak, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) merakamkan rasa dukacita dan kecewa dengan berita yang dilaporkan baru-baru ini berkenaan seorang kanak-kanak perempuan berusia 16 tahun yang mendakwa dirogol oleh seorang tahanan lelaki di salah sebuah lokap balai polis di Sarawak.

Kes tersebut menimbulkan kebimbangan terhadap kurangnya pelaksanaan dan mekanisma perlindungan oleh Kerajaan untuk melindungi kanak-kanak, termasuk kanak-kanak dalam tahanan. Menurut Akta Kanak-Kanak 2001, kanak-kanak ditakrifkan sebagai seseorang yang berumur di bawah 18 tahun. Pesuruhjaya Kanak-Kanak juga ingin menekankan bahawa Malaysia, sebagai sebuah Negara Pihak bagi Konvensyen mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC), mempunyai kewajipan untuk melaksanakan tindakan yang diperlukan bagi melindungi hak kanak-kanak.

Berdasarkan maklumat yang diterima daripada pejabat SUHAKAM di Sarawak, kanak-kanak perempuan itu telah membuat laporan polis berkenaan insiden malang tersebut. Adalah amat penting bagi satu siasatan dijalankan demi kepentingan kanak-kanak kerana kejadian seperti ini tidak seharusnya berlaku, terutamanya apabila kanak-kanak tersebut berada di bawah pengawasan pegawai penguatkuasa undang-undang. Acap kali, kanak-kanak yang berkonflik dengan undang-undang ada kecenderungan untuk dilupakan, walhal pada hakikatnya, kanak-kanak adalah mangsa dan penjagaan asas untuk melindungi mereka amat diperlukan.

Saya difahamkan bahawa kes ini sedang dalam siasatan, saya berpendapat bahawa pihak polis hendaklah mengambil tindakan serius dan segera untuk menangani perkara tersebut termasuk mengkaji semula semua garis panduan (SOP) bagi lokap dan mempertingkatkan fasilitinya seperti kamera litar tertutup (CCTV) bagi memastikan hak kanak-kanak dilindungi. Pejabat Pesuruhjaya Kanak-Kanak (OCC) akan terus membuat pemantauan susulan terhadap isu ini dan akan memanjangkan cadangan yang sesuai dalam memastikan hak serta keselamatan kanak-kanak dilindungi.

-TAMAT-

Professor Dato’ Noor Aziah Hj. Mohd Awal

Pesuruhjaya Kanak-Kanak

18 Januari 2021

Pertanyaan Media: Sila hubungi Pn. Norashikin Hamzah melalui 03-2612 5687 / 019-621 5336 atau shikin@suhakam.org.my